Posts tonen met het label vrijgezellen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label vrijgezellen. Alle posts tonen

dinsdag 14 februari 2012

Valentijnsbericht: geen rollen, maar personen

Het is weer eens de veertiende februari, en hoewel het buiten grijs en kil is, de stoep glad, de bomen kaal en de bodem bedekt met smeltende stukjes sneeuw, vertellen de media en de winkels ons dat we per se romantisch moeten doen. Kaarten, etentjes, chocolade in een hartvormig doosje: wie niet iets leuks en origineels organiseert voor zijn of haar geliefde is een ‘loser’ (suggereert de commercie, die graag wil verdienen aan speciale Valentijnsarrangementen en -aanbiedingen). Romantiek is een prestatie geworden - en zoals ik eind vorig jaar schreef: moeten presteren is contraproductief. Het zorgt alleen maar voor de spanning om aan andermans verwachtingen (en die van de omgeving) te voldoen en is funest voor echte gezelligheid, en echte romantiek (die in mijn bescheiden mening zelfgekozen, gemeend en spontaan is).
Hoewel ik wat betreft mijn persoonlijke situatie voor het eerst in mijn leven in staat zou zijn om mee te doen met het Valentijnscircus, hebben mijn vriendin en ik ervoor gekozen om de gekte aan ons voorbij te laten gaan, en elkaar pas morgen te ontmoeten. Vanavond houd ik mij bezig met mijn aquariums, zonder dat er ook maar een flardje romantische muziek uit mijn radio klinkt. Maar er is een Valentijnstraditie waar ik me wel aan wil houden: mijn traditie om een bericht over relaties te schrijven op mijn blog. Ik kan nu niet meer ingaan op de voor- en nadelen van het vrijgezellenbestaan (en daar ben ik blij om, wil ik wel zeggen), maar toch vervult de hele wereld van de relaties tussen mannen en vrouwen me nog steeds met verbazing.

Vorige maand las ik bijvoorbeeld een artikel (en de commentaren erop) op de christelijke website Christianity Today. Het ging over het verschijnsel dat er nogal wat vrijgezelle dames zijn in de kerken die maar geen goede man kunnen vinden. Het probleem werd bij de mannen neergelegd: die wilden namelijk niet volwassen worden. Ze weigerden de verantwoordelijkheid te nemen voor een relatie en een gezin. In plaats daarvan bleven ze hangen in een verlengde adolescentie, waarbij ze in de kelder bij hun moeder computerspelletjes zaten te spelen en films zaten te kijken. Deze jongetjes moesten ernstig worden toegesproken, zodat ze zich zouden gaan schamen voor hun laksheid. Ze moesten ballen krijgen en hun plicht doen: de ‘zielige’ vrijgezelle vrouwen uit vragen, trouwen en kinderen krijgen. Het idee zou zijn dat als ze zich maar schuldig genoeg voelden, ze wel zouden veranderen. Ik denk dat deze benadering alleen maar averechts werkt. Schuldgevoel is, net als schaamte, nooit een goede motivator. Het zorgt ervoor dat de persoon in kwestie zich nog dieper in zijn schulp terugtrekt, terwijl de geslaagde macho man (en de vrijgezelle vrouw met hoge kwaliteitseisen) zichzelf nog eens een schouderklopje kunnen geven.
Ongeveer tegelijkertijd met dit artikel was er ophef over de voorganger Mark Driscoll uit Seattle, die ook nogal wat aparte ideeën heeft over mannelijkheid en vrouwelijkheid. Ik zag bijvoorbeeld een videofragment van hem waarin hij uitviel tegen de mannen in zijn gemeente die in zijn ogen hun verantwoordelijkheid niet namen en niet de leiding hadden in hun gezin. Hij was er verbolgen over dat er in zijn gemeente vrijgezelle mannen waren, die niet de moed hadden om zich aan een dame te binden. Dat waren ‘sissies’ - ze moesten zichzelf snel gaan veranderen. Ondertussen houdt hij vrouwen voor dat ze hun man moeten dienen. Niet alleen in praktische zaken in het huishouden, maar ook op seksueel gebied. Zo moet volgens hem een vrouw zich niet ‘laten gaan’, maar zorgen dat ze voor haar man aantrekkelijk blijft. Anders zou het haar eigen schuld zijn als hij naar andere vrouwen zou gaan kijken. Ik hoef hier waarschijnlijk niet uit te leggen dat ik eigenlijk geen zin heb om meer van Driscoll te zien of te lezen. Ik voel me al minderwaardig genoeg zonder zijn tirades en zijn hele idee over vrouwen riekt naar misogynie.

Maar christenen zijn niet de enigen die mannen en vrouwen in een rollenpatroon willen dwingen. In de commentaren bij het stuk in Christianity Today werd gesuggereerd dat de jonge christenvrouwen het de mannen ook wel te makkelijk wilden maken. Ze moesten hogere eisen stellen (nog hoger? Aan mannen die passief blijven omdat ze denken toch al niet aan de eisen van de kerk en de maatschappij te kunnen voldoen?). Ze moesten zich houden aan ‘The Rules’. Dit is een set regels voor vrouwen met betrekking tot het daten. De vrouw mag bijvoorbeeld niet de man uitvragen, moet niet te snel terugbellen als de man belt, moet niet te enthousiast reageren. Ze moet hem op afstand houden, ‘hard to get’ zijn. Het idee is dan dat de man omdat hij nog harder zijn best voor haar moet doen, haar nog liever zal willen - en dus nog verliefder op haar zal worden. Daar tegenover staan voor mannen de regels van ‘The Game’. Het spel waarmee mannen vrouwen verliefd op zich kunnen laten worden. De man moet inderdaad niet laten merken dat hij een vrouw leuk vindt. Hij moet haar onzeker houden. Hij moet haar af en toe aanraken, op de arm, of even bij de hand nemen, maar niet te lang. Hij moet haar vertellen wat ze moet doen, en haar niet te veel inspraak geven. Hij moet haar plagen. De onzekerheid zal haar verliefd maken, want wat is verliefdheid anders dan onzekerheid? Als het het niet doet, komt de man terecht in de ‘friend zone’ en wordt hij niet gezien als romantische mogelijkheid, maar alleen als schouder om op uit te huilen.
Toen ik me had voorgenomen om mijn onzekerheid op relationeel gebied te overwinnen heb ik me verdiept in wat er van mannen verwacht wordt in ‘het spel’. Ik heb ook geprobeerd het in praktijk te brengen - maar zonder succes. Het past namelijk niet bij mij. Ten eerste omdat ik niet iemand wil manipuleren zodat die verliefd op mij zou worden. Ik wil helemaal geen ‘spel’ met iemand spelen. Ik wil een relatie met een echte vrouw, een echt persoon, die zelf voor mij heeft gekozen zonder dat ik haar gevoelens bewust heb bespeeld. En het woord ‘spel’ suggereert al dat ik in de relatie op basis van deze regels ook al niet mezelf zou kunnen zijn. Ik zou een rol spelen, en die zou ik eeuwig moeten volhouden. Want ik ben niet zo macho dat ik kan doen alsof ik niet geef om de ander. En mijn grote wens is om mezelf te kunnen zijn. Bovendien ben ik niet zo zelfverzekerd. Dus de andere partij mag ook wat initiatief nemen - als ik zou moeten blijven raden naar iemands gevoelens, geef ik de moed snel op.

Ik schrijf de laatste weken veel over het vertrouwen op onze eigen wilskracht om onszelf en anderen te veranderen en over ‘heldenverhalen’ waar we onze identiteit aan ontlenen, maar waardoor we andere mensen niet zichzelf kunnen laten blijven, maar moeten veranderen of bestrijden. Deze dynamiek speelt ook tussen man en vrouw, zowel bij christenen, als in de rest van de wereld. Allebei proberen ze met technieken en regels de ander voor zichzelf te laten vallen. Maar ook: mensen die zich niet aan de verwachtingen of het ideaalplaatje houden (de zelfverzekerde man ‘in control’, de onderdanige vrouw), worden gekleineerd of krijgen een schuldgevoel aangepraat (dat doet niet alleen Mark Driscoll, ik heb op internetforums ook pijnlijke commentaren gelezen op mannen die weigerden het ‘spel’ te spelen). Het resultaat is dat zowel man als vrouw een rol gaat spelen. Hij en zij zijn niet zichzelf naar de ander, maar laten alleen zien wat zij denken dat de ander wil zien. Die heeft dan ook geen relatie met een echt persoon, maar met een toneelspeler of -speelster. Ik schreef al eerder dat dit een groot probleem is in de evangelische kerk, waar mensen een rol moeten spelen, maar het verziekt ook relaties.
Ik geloof dat het Verhaal van Jezus, het Verhaal van de Zwakheid, werkelijk goed nieuws is. Het is de aankondiging dat mensen (mannen/vrouwen, stoer of onzeker, macho of gamer) hun identiteit en betekenis niet meer hoeven ontlenen aan wie ze zijn of wat ze doen (hun ‘heldenverhaal’), maar dat deze ze gegeven worden door de liefde van God - het bewijs ervoor is de dood van Jezus. Tegelijk krijgt ieder mens de belofte dat zijn of haar leven niet van de eigen wilskracht afhangt, maar dat het de opstandingskracht van God in hem of haar is die ervoor zorgt dat de wil van God gebeurt, in de persoon zelf en in de wereld. Dit gaat in tegen alle regels en spellen uit onze maatschappij. Het is werkelijk subversief. Maar het brengt wel de hoop met zich mee dat mensen een echte relatie met elkaar kunnen hebben. Een relatie waarin beide partners de ander respecteren als persoon, en niet als ideaalbeeld. Een relatie waarin beide partners niet proberen de ander aan een ideaalbeeld te laten voldoen, maar juist voor de ander zoals die is klaar staan. Een relatie van twee gelijkwaardige personen die zich aan de ander geven - en die zo een beeld zijn van de drie-eenheid: een ondeelbare eenheid die een gevolg is van de gevende liefde van de drie personen.

Mensen denken dat de bijbel relaties tussen man en vrouw juist beschrijft als een hierarchie, waarbij de man de leiding heeft, en de vrouw de rol van huisvrouw moet spelen. Niets is verder van de waarheid. Zelfs het gedeelte uit Efeze dat hier vaak bij wordt aangehaald, wijst erop dat de man zijn vrouw moet liefhebben zoals Christus de gemeente heeft liefgehad, dat wil zeggen: als zijn eigen lichaam! Als je dat vergelijkt met de omliggende cultuur, waarin vrouwen meer als eigendom werden gezien dan als gelijkwaardige partner, is dit al heel erg subversief.
Maar Paulus (die vaak wordt gezien als vrouwenhater, volledig onterecht!) gaat nog veel verder in 1 Korintiers 7:1-4. Besef bij het lezen hoe de Grieken in die tijd over vrouwen dachten: vrouwen waren in hun ogen minderwaardig. Seks met vrouwen diende alleen om kinderen te verwekken, maar was eigenlijk iets dat niet pastte bij de status van mannen, dus het was goed om geen seks met vrouwen te hebben. Dat vrouwen ook plezier beleefden aan seks kwam niet eens bij ze op. Mannen hadden liever seks met andere mannen - vooral jonge mannen. Niet voor niets werd er in de gymnasiums naakt gesport. Voor mensen die leefden in deze omgeving schreef Paulus: “U zegt dat het goed is dat een man geen gemeenschap met een vrouw heeft. Maar om ontucht te vermijden moet iedere man zijn eigen vrouw hebben en iedere vrouw haar eigen man. En een man moet zijn vrouw geven wat haar toekomt, evenals een vrouw haar man. Een vrouw heeft niet zelf de zeggenschap over haar lichaam, maar haar man; en ook een man heeft niet zelf de zeggenschap over zijn lichaam, maar zijn vrouw. Weiger elkaar de gemeenschap niet, of het moest zijn dat u er wederzijds mee instemt u enige tijd aan het gebed te wijden. Kom daarna echter weer samen.” Dat is revolutionair! Dit is een progressieve seksuele ethiek! De man moet de wensen van de vrouw bevredigen! De man moet zijn lichaam niet voor zichzelf houden, maar het geven aan zijn vrouw! Hij moet het haar naar de zin maken, en niet alleen eisen dat zij het hem naar de zin maakt. Kortom, volgens de bijbel is de relatie tussen man en vrouw - ook de seksuele relatie - een relatie tussen twee personen, van gelijke waarde en betekenis. “Er zijn geen Joden of Grieken meer, slaven of vrijen, mannen of vrouwen – u bent allen één in Christus Jezus.” (Galaten 3:28). Dat wilde zeggen dat men in de kerk ook niet meer mocht discrimineren. De scheidsmuur was immers afgebroken. Iedereen was als persoon even waardevol.
Getuige de hierboven aangehaalde artikelen zijn deze woorden van Paulus nog steeds subversief in onze cultuur en ook in de christelijke kerk - overal waar van de relatie tussen man en vrouw een spel wordt gemaakt, waar het een hierarchische relatie wordt, gebaseerd op macht of gezag, en waar mensen niet als persoon worden beschouwd, maar als rol.

Van alle instemmende commentaren bij het artikel in Christianity Today waren er een of twee die een tegengeluid lieten horen tegen al die eigengerechtigde schrijvers die meenden dat de computerspelende ‘kind-man’ van tegenwoordig een schop onder zijn kont moest krijgen. Een vrouw had volgens mij het juiste idee. Ze zei dat -in plaats van deze mannen op de kop te zitten en een schuldgevoel aan te praten- zowel mannan als vrouwen hun best moesten doen om ze te bevestigen. Bevestig wie ze zijn, bevestig hun kwaliteiten, stimuleer ze in hun passies en interesses. Geef ze het vertrouwen dat ze (zoals ze zijn!) iets te bieden hebben en niet hoeven voldoen aan het ideaalbeeld van de perfecte man. Kortom, behandel ze als persoon, met het respect dat ze verdienen als persoon, en verwacht niet van ze dat ze perfect en bepaalde rol gaan spelen. Het zou zomaar kunnen dat deze mannen dan de vrijgezelle vrouwen in de kerk ook niet langer meer zien als ‘vrijgezelle kerkvrouwen’, onbereikbaar, of veeleisend, maar als personen, echte mensen. En dat ze bij elkaar komen, niet door een spel te spelen, niet door zich aan de regels te houden, maar door een relatie met elkaar aan te gaan. En als hij dan nog steeds achter de spelcomputer kruipt, is dat niet omdat hij onvolwassen is, maar omdat hij houdt van computerspellen.
Ik ben in elk geval blij dat ik er geen spel van heb gemaakt toen ik contact opnam met mijn huidige vriendin om met haar af te spreken, of toen ik haar verkering vroeg. En ik ben er blij om dat zij zich niet aan de regels hield, maar duidelijk liet merken dat zij me leuk vond en me beter wilde leren kennen. Ik weet dat ik bij haar mezelf kan zijn, en zij zegt dat zij bij mij zichzelf kan zijn. Dat is waar het om draait tussen mensen. En daar heb je geen hartvormige doosjes bonbons of rode ansichtkaarten voor nodig.

P.S. Lees ook dit openhartige bericht: 'I wish everything they keep telling us to do actually worked, really I do ... But this largely sexist idea that you guys – and it is the guys for the most part – seem to have about how all Christian men and all Christian women are wired – or ought to be wired –  just doesn’t work in the real world ... Many men actually like women as fellow human beings, and don’t think women are just for marrying, or leading around, or sticking their willies in. I put it to you that an awful lot of men – more than you probably think – don’t want to be leaders, of their wives or anyone else. And these are not broken men that need fixing. Another thing. Despite all that weaker vessel stuff, not all women are weaker than men, physically, mentally or spiritually ...  I’ll come back to church when you guys start healing and uniting all people, regardless of gender and sexual orientation, celebrating their humanity and diversity, and just stop with the generalisations, the misogyny, and the micro-managing sin via behaviour modification. It’s just boring." Het hele artikel is de moeite waard!

P.P.S. Voordat iedereen kritiek heeft op Christianity Today: ze schrijven gelukkig ook wel andere dingen over relaties - die mij gezonder in de oren klinken: "The model of the companionate marriage is rooted in permanence, not performance and so sees a potential mate as a partner instead of prey."

P.P.P.S. Mijn valentijnsbericht van 2011

P.P.P.P.S. Mijn valentijnsbericht van 2010

maandag 14 februari 2011

Gij geheel anders op Valentijnsdag

Het is weer eens zover. Al minstens twee weken (of zo voelt het) gaat elke radioreclame erover, en elke krantenadvertentie, en alle billboards. De winkeletalages kleuren rood en roze, en tijdschriften verwijzen ernaar met grote koppen. Het scheelt nog dat ik geen televisie kijk, anders was ik helemaal onder de stortvloed van romantiek en commercie bedolven. Nou ben ik heus geen koude man, zonder gevoel voor romantiek. Ik moet ook wel eens een traantje wegpinken bij een romantische film, en ik vind het jammer dat ik niet meer afleveringen kon kijken van Boer zoekt vrouw. Toch beschouw ik 14 februari als het dieptepunt van het jaar.
Wat mij tegenstaat is vooral de commercie - en dan met name hoe die het hebben en willen van een relatie neerzet als iets vanzelfsprekends. De boodschap van alle media is duidelijk: de ‘normale’ mensen, die in onze wereld meetellen, die meedraaien in onze maatschappij, hebben een relatie of zijn verliefd en maken dat ook met grote gebaren duidelijk. Dit is de standaard. En wat ik uit al die uitingen impliciet opmaak, is dat als ik niet een relatie heb, en het moeilijk vind initiatief te nemen, ik afwijk van de norm. Ik ben niet normaal. Ik ben dus een buitenbeentje. Volgens de Valentijnsreclame moet een romantische liefde mijn grootste streven zijn, mijn levensdoel, waar alles voor moet wijken. Ik zelf probeer nu juist te leren dat mijn waarde als persoon en mijn levensgeluk niet afhangen van mijn omstandigheden, of ik een relatie heb of niet. Daarom heb ik nog nooit iets aan Valentijnsdag gedaan, en zal er ook niets mee doen. Net zoals ik met kerst nog nooit mijn huis versierd heb (omdat ik het zo ook al gezellig vind, en niet al die moeite ga doen alleen omdat de maatschappij het van me verwacht).
Dus sorry, mijn geheime liefde, je hebt het dit jaar zonder Valentijnskaart, chocolade of gedicht moeten doen. Ik hoop dat ik mijn gevoelens voor je duidelijk zal durven maken zonder de hulp van een door de ansichtkaartenindustrie opgelegde sociale verplichting.
Wat ik mezelf op Valentijnsdag wel toesta, is om een keer per jaar op mijn blog te schrijven over het vrijgezelzijn. Het is nog wat te vroeg om wat dat betreft over een traditie te spreken, want vorig jaar was het de eerste keer dat ik dat deed en of ik het volgend jaar weer doe, hangt er van af of ik het dan nog ben. Maar ik heb me voorgenomen mijn lezers niet elke week of vaker te vermoeien met mijn frustraties op dit gebied. Er zijn per slot van rekening onderwerpen die belangrijker zijn (ja, echt wel). Maar als de rest van de wereld de romantische liefde viert, mag ik van mezelf ook wel een keer mijn hart luchten. Wees gerust, ik hoop uiteindelijk tot een conclusie te komen die voor iedereen -getrouwd of niet getrouwd- van betekenis is.

Ondanks de veranderde demografie en een vrijgezelle minister-president is het vooral op een dag als vandaag duidelijk wat het maatschappelijke ideaal is: dat is nog steeds dat van twee mensen, die uiteindelijk trouwen en een gezin stichten, en dan nog lang en gelukkig leven. Een roze wolk. Huisje, boompje, beestje. Het hoort bij al die andere idealen: een succesvolle carrière, een auto naast de deur, een vakantie naar het buitenland, en op je zestigste met pensioen of liever eerder. De groep bepaalt de norm, en wie daarvan afwijkt wordt minstens met wantrouwen bejegend. Zo ging het er al aan toe op school: ik heb heel wat pauzes doorgebracht in mijn eentje in de aula, kijkend naar de groep met wel sportieve, in muziek en voetbal geïnteresseerde klasgenoten. Wie zich niet aansluit bij de normen en gewoonten van de groep, wordt het buitenbeentje, en is al snel de gebeten hond. Als er iemand gezocht wordt om sociale spanningen op af te reageren, is die dan al snel gevonden. Op maatschappijniveau werkt het net zo. Minderheden hebben het altijd moeilijk. En omdat christenen ook gewoon mensen zijn, nemen ze de normen van de cultuur vaak gewoon over. Het ideaal van de omgeving wordt het ideaal van de kerk.
Zoals ik in een eerder bericht vertelde, werd ik daarmee ruw geconfronteerd in India. Daar is het huwelijk een nog groter ideaal dan in Europa. Overal zie je posters en enorme reclameborden met aankondigingen van huwelijksbeurzen, met jurken en grote juwelen. In de kranten staan pagina’s vol contactadvertenties. En in films draait het vaak om het organiseren van een huwelijk al dan niet tegen de wens van de ouders in. En christenen delen in dit culturele patroon. Ook bij de christenen in India zoeken de ouders een geschikte huwelijkskandidaat. Ook christenen horen er daar pas bij als ze getrouwd zijn. Ze projecteren dit ideaal zelfs op mensen uit een andere cultuur. Dus kon ik te horen krijgen dat ik mocht ik terug willen komen wel met een mevrouw Klein Haneveld moest verschijnen. Anders zouden mensen denken dat er iets mis is met mij.
Gelukkig hoor je dit soort dingen in Nederland niet in de kerk. Maar ik ben ook wel eens aangesproken door mensen met de vraag waarom ik nog geen partner had. En misschien ben ik overgevoelig, maar ik hoorde er een beschuldigende toon in, alsof ik tekortschoot, of op dit gebied te weinig initiatief nam. En op internet las ik een artikeltje over de kerk in de Verenigde Staten waar altijd getrouwde mensen worden gezocht als voorgangers, en mensen die theologie hebben gestudeerd, maar die nog single zijn, niet worden aangenomen. De argumentatie is dan dat vrijgezelle mensen geen goede zorg kunnen verlenen aan getrouwde mensen, en dat ze niks te zeggen hebben over huwelijksproblematiek en opvoeding van kinderen. Maar aan de andere kant wordt er dus wel van uitgegaan dat getrouwde voorgangers waardevol advies kunnen geven aan de vrijgezellen die al jaren zoeken naar een relatie. Geloof me maar: iemand die op z’n 22ste is getrouwd met de liefde van zijn leven moet niet met relatie-advies aankomen bij iemand die op z’n 34ste nog nooit een vriendin heeft gehad. Ik erger me al aan vrijgezellen van 24 die vertellen dat het helemaal niet zo erg is en men nog alle tijd van de wereld heeft. Trouwens, vrijgezelle mensen kunnen net zo goed preken houden, bijbelstudies organiseren, liederen uitzoeken, begrafenis- en doopdiensten leiden, en bidden als getrouwde mensen. Maar goed, een van de reacties bij het artikeltje wijst er fijntjes op dat ook in het westen mensen het idee hebben dat er iets mis is met een man die langdurig vrijgezel is (die wil niet opgroeien) of met ‘oude vrijsters’.

Ik was daarom blij met het artikel van Tim Keller dat ik eerder aanhaalde. Hij wijst erop dat het christendom als een van de weinige religies ook het vrijgezelle bestaan als een volledig waardevolle levensvulling beschouwt. Natuurlijk, het huwelijk speelt een centrale rol - de mens is immers als man en vrouw geschapen - en hierin is ook een belangrijk beeld van Christus en de gemeente verborgen. Aan de andere kant stelt juist het Nieuwe Testament dat er in Christus geen slaaf of vrije is, geen Jood of heiden en geen man of vrouw - deze vormen van onderscheid doen ten minste wat de status voor God betreft niet meer ter zake. Dit houdt in feite in dat er in Christus ook geen sprake is van ‘getrouwd’ of ‘vrijgezel’. Deze twee hebben in de gemeente van Christus dezelfde positie.
Dit wordt ook in praktijk gebracht door de twee belangrijkste figuren in het vroege christelijke geloof. Ten eerste Jezus zelf. Hij was op zijn 33ste nog ongetrouwd (als we uitgaan van de synoptische evangeliën). Dit was voor die tijd heel bijzonder. Mensen trouwden daar namelijk al op vrij jonge leeftijd. Jezus moet dus hetzelfde te horen hebben gekregen als ik in India, namelijk dat er iets met hem mis was. Anne Rice heeft dat mooi uitgewerkt in haar tweede boek over Jezus, The road to Kana, waar mensen over Jezus roddelen en zelfs zijn geaardheid in twijfel trekken, omdat hij zich niet aan een vrouw bindt. Als de grondlegger van het christelijk geloof uit eigen keuze vrijgezel was, moet dit ook een waardevolle levensinvulling zijn voor zijn volgelingen. Jezus zegt zijn discipelen (waarvan er meerdere, onder andere Petrus, getrouwd waren) ook nog eens dat ze hun vrouw moeten ‘haten’ - dat wil zeggen dat ze God liever moeten hebben dan hun vrouw. En hij waarschuwt dat de boodschap van het koninkrijk van God een wig kan drijven tussen echtgenoten. Jezus is niet tegen het huwelijk, hi is niet een gnosticus die de waarde van het lichamelijke ontkent en de seksualiteit afschrijft. Maar hij verafgoodt de getrouwde status niet.
Dan is er nog Paulus, die in 1 Korinthiers 7 hoog opgeeft van de vrijgezelle levenswijze, en dit in tijden waarin de kerk vervolgd wordt en mensen moeten lijden om het evangelie, zelfs de voorkeur geeft boven het huwelijk. Wie brandt van begeerte moet het volgens hem niet nalaten te trouwen, maar het is beter dat men blijft zoals hij. En ook getrouwde stellen moeten niet volkomen in elkaar opgaan, maar de ander ook de ruimte geven om God te zoeken. Paulus heeft het zelfs over de gave van het vrijgezel zijn - als een zegen die God kan geven. Nu zie ik het nog niet echt als een leuk geschenk, maar het is een positievere blik op het singleschap dan ik vaak te horen krijg.
Ik denk dat we als christenen behoefte hebben aan meer vrijgezelle voorbeeldfiguren, leiders, schrijvers, muzikanten en inspirerende mensen in de cultuur die zonder levenspartner door het leven gaan en toch een vervuld en geestelijk volwaardig leven leiden. Jonge mensen moeten in de kerk kunnen zien dat ook singles er helemaal bij horen, en dat hun manier van leven op geen enkele manier onderdoet bij die van getrouwde stellen. Ze moeten zien dat ze volledig mens zijn en ook zo worden behandeld. Ik ken weinig van deze voorbeelden. Auteur en bijbelleraar John Stott was zijn leven lang ongetrouwd, en C.S. Lewis ontmoette Joy Davidman pas op zijn 55ste (er is dus nog tijd voor mij). En wat mij betreft wordt er ook vaker gepreekt over Jezus als vrijgezel, als iemand die in dat opzicht afweek van de maatschappelijke norm, maar die daarom niet minder de Zoon van God was. Op deze manier kan de kerk laten zien dat ze niet in alles meegaat met de omringende wereld, en de afgoden van de cultuur aan de kaak stellen. Immers: gij geheel anders, zoals Paulus zegt.

Verder zou de nadruk voor zowel getrouwde stellen als voor vrijgezellen moeten liggen op de liefde voor de ander. Uiteindelijk gaat het namelijk in dit leven niet om onze toestand als getrouwde of als vrijgezel. Dit is maar een uiterlijkheid. Het is buitenkant, en het kan ons dus onmogelijk betekenis verlenen. Het gaat in ons leven niet om ons oppervlakkige geluk. Het gaat er niet om of we voldoen aan de maatschappelijke normen. Het gaat erom dat we God ontmoeten van aangezicht tot aangezicht, en dat zijn licht via ons weerspiegelt naar andere mensen toe.
Dit is wat mij aansprak in het boek Till We Have Faces en de film Despicable Me, beide met een vrijgezelle hoofdpersoon. In plaats van ons te beklagen over wat we missen, in plaats van te streven naar geluk in onze omstandigheden, in plaats van ons ware ik met een masker te bedekken om door anderen geaccepteerd te worden, kiezen we voor een ontluisterende eerlijkheid. We erkennen dat we onszelf niet gelukkig kunnen maken, en dat we onze leegte ook niet kunnen vullen met het leven en de liefde van anderen. We geven onze diepe gebrokenheid toe, het feit dat we zelf als God hebben willen zijn. We belijden onze diepste verlangens, ook die behoeftes die we eigenlijk verborgen wilden houden, de hoop waarvan we geen vervulling verwachten. We laten al die dingen buiten ons los, net als onze pogingen tot zelfverbetering. En we ervaren dat we zelfs in onze leegheid en liefdeloosheid door God omarmd worden. We accepteren dat Hij van ons houdt, en dat deze onverdiende, niet te betalen liefde is wat ons betekenis geeft. We zijn kostbaar omdat Hij dat over ons uitspreekt, niet omdat we getrouwd zijn, rijk, succesvol, of juist fanatiek, arm of vrijgezel.
En vanuit die basis gaan we uitdelen aan anderen, liefde van diezelfde onvoorwaardelijke soort. We hebben God lief boven alles en onze naaste boven onszelf. Dat is het leven waarvoor we bedoeld zijn. We genieten van de relaties die op ons pad komen, we accepteren anderen zoals ze zijn, we staan naast ze. En daarin ontdekken we dat we onszelf zijn geworden. Als we zonder aan onszelf te denken andere mensen liefhebben, worden we werkelijk mensen. Dit is het leven van de eeuwigheid, het leven van het koninkrijk - waarin als we Jezus geloven het huwelijk er niet meer is als iets dat ons aan de buitenkant van elkaar onderscheidt, maar waar iedereen geliefd is en anderen liefheeft, en zo volkomen zichzelf is.
Daar wil ik me van bewust zijn. En ondertussen wil ik mezelf openstellen voor de mogelijkheid van een liefdesrelatie, ik wil gelegenheden aangrijpen om nieuwe mensen te leren kennen, initiatieven nemen waar ik mogelijkheden zie en geen (of in elk geval niet al te veel) beren op de weg zien. Ik wil leren genieten van het spel van aantrekking en initiatief, van geven en ontvangen. En ik hoop ooit een keer iemand te vinden die ook tegen mij ‘ja’ zou willen zeggen. Mijn geluk en mijn waarde als persoon hangen er echter niet meer van af (zo zou het in elk geval moeten zijn). Dat is een iets andere insteek dan uit mijn Valentijnsbericht van vorig jaar, denk ik, maar goed: mensen kunnen (gelukkig) veranderen.

dinsdag 8 februari 2011

Fantastic Voyage, slangenevolutie, hamsterrobots, christensingles, andersdenkenden

Een regisseur voor de re-make die ik het liefst wil zien, namelijk de nieuwe verfilming van Fantastic Voyage, over een onderzeeër in de bloedbaan van een mens. Ja, ik blijf biomedisch wetenschapper.

Een van de klassieke tussenvormen in de evolutie: een slang met pootjes. Röntgenonderzoek lijkt erop te wijzen dat slangen toch afstammen van op het land levende hagadissen en niet van mosasaurussen of andere zeedieren.

Over evolutie gesproken: Steven Spielberg produceert een nieuwe TV-serie met dinosaurussen! Niet helemaal paleontologisch verantwoord, want 85 miljoen jaar geleden leefden er geen brachiosaurussen.

John C. Wright probeert te classificeren wat christelijke science fiction is. Zijn conclusie: alleen C.S. Lewis blijft over :-).

Een door een hamster aangedreven robot ... (op basis van de windwezens van een Nederlandse kunstenaar).

De Naked Pastor legt uit dat hij ondanks alles redenen heeft om van de kerk te blijven houden.

Valentijnsdag komt eraan. Niet de dag waar singles het meest naar uitkijken. Ik in elk geval niet. Gelukkig heeft Tim Keller wat goede dingen tot ons te zeggen: "Christianity was the very first religion or world-view that held up single adulthood as a viable way of life. Jesus himself and St. Paul were single.  One clear difference between Christianity and Judaism [and all other traditional religions] is the former's entertainment of the idea of singleness as the paradigm way of life for its followers ...The gospel frees singles from the shame of being unmarried they find in conservative cultures. Their truest identity is in Christ and their assured future hope is the kingdom of God."

Meer voor singles op de blog Out of Ur: "There is nothing more holy, righteous, or godly about marriage than there is about singleness. Nothing. They are both equally good before God. That’s Paul’s message in 1 Corinthians 7. If you’re married, that’s wonderful. If you’re single, that’s wonderful too."

Iets waar ik mij wel eens het hoofd over breek, is waarom verschillende christenen op verschillende manieren over God en over theologie denken. Ik ben altijd geneigd te zeggen dat een enkele manier de juiste is, maar is dat wel zo? Volgens blog Experimental Theology is onze 'theologische wereld' verschillend omdat wij verschillend zijn. We hebben namelijk elk een andere 'obsessio' (de levensvraag waarvan we 's nachts wakker liggen), en ook elk een andere 'epiphania' - het antwoord op onze vraag, dat te goed lijkt om waar te zijn. "No world is "better" than the other, although I expect we each favor our own. The main point is that we are different. And each of us has a bit of the truth."

zaterdag 11 december 2010

De dans van de liefde 1: De grondslag van het universum

Ik weet niet hoe zoiets bij jullie gaat, maar soms kom je opeens tot een nieuw inzicht, in een flits, als je van de trein naar huis loopt, of onder de douche staat. En dat nieuwe inzicht is zo helder, dat je jezelf de vraag stelt waarom je daar nooit eerder bewust van was. Het is allemaal zo duidelijk! Het is natuurlijk niet de bedoeling van deze blog om de natuur van inspiratie en intuïtie te ontleden, want A. daarvoor ben ik filosofisch niet genoeg onderlegd en B. deze blog wordt al lang genoeg zonder. Ik merk alleen op dat ik geloof dat als er een niet materiële waarheid is buiten ons om, dit volgens mij de manier is waarop we die leren kennen. Ik neem dit soort inzichten daarom graag serieus.

De laatste weken drongen er op de hierboven beschreven manier twee waarheden tot me door. Als eerste realiseerde ik me opeens dat mijn plezier in het leven is gebaseerd op mijn relaties. Het contact met andere mensen is wat het de moeite waard maakt elke dag weer mijn bed uit te komen. Het inzicht kwam toen ik nadacht over een film die ik had gekocht, en hoe ik ernaar uitzag die aan een vriend van me te laten zien. Ik wilde mijn plezier om die film delen met mijn vriend, en ik wist dat dit nog veel belangrijker was dan de film op zichzelf. En ik besefte dat ik uitkeek naar momenten van interactie: met de collega tegenover me aan het bureau, met wie ik soms hartelijk kan lachen, in de groep tijdens de koffiepauze, op de kring van de kerk (en vooral bij de fris erna), met een vriend van de bios terug naar het treinstation lopend. Ik wil mijn leven met mensen delen, en delen in hun leven. Ik wil mijn ideeën en creativiteit aan anderen geven, en genieten van hun overdenkingen en kunstwerken. Ik wil mijn hart openen, en voel me vereerd als anderen me een blik in hun eigen hart geven. En ik ervaar het als een groot gemis, een diepe pijn, dat ik aan het eind van de dag thuiskom in een donker appartement, zelf de lichtknop moet aanzetten en niemand mij vraagt hoe mijn dag was. Als ik een heel weekeinde alleen thuis zit, komen de muren op mij af. Natuurlijk heb ik soms behoefte aan wat privacy en afzondering, maar dat is om me op te laden, zodat ik later weer onder de mensen kan zijn.
Ik ben natuurlijk niet uniek in mijn waardering van intermenselijke contacten. Mensen zijn sociale wezens, daar is iedereen, theïst of atheïst, het over eens. Het ontbreken van intimiteit met anderen is zelfs schadelijk voor ons. Alleen zijn is een bron van stress (daar is eenzame opsluiting als straf ook op gebaseerd). In de laatste Psychologie las ik een artikel over mensen die nooit een relatie gehad hebben. Daarin stond onder andere dat getrouwde mensen minder rugpijn hebben, minder hoofdpijn en minder stress dan vrijgezellen, en zelfs minder vaak kanker krijgen of hart en vaatziekten. Uiteindelijk leven ze ook langer dan vrijgezellen! Getrouwde stellen waarderen hun leven gemiddeld met een 7,9, vrijgezellen met een 6,6. En mensen met een partner zijn ook nog eens succesvoller in hun werk. De veilige plek van de relatie geeft mensen een basis om de wereld te verkennen, initiatief te nemen en risico aan te kunnen. Gelukkig voor mij, zegt het artikel, kunnen goede vriendschappen het gemis van een liefdesrelatie grotendeels compenseren.

Hoe belangrijk relaties zijn, wordt geïllustreerd door recent wetenschappelijk onderzoek. Het was al langer bekend dat mensen die een religie aanhangen, gelukkiger zijn dan mensen die niet geloven. Nu blijkt echter dat dit niets te maken heeft met het geloof in een god of goden op zichzelf, en niets met de rituelen en het geloof in leven na de dood, maar dat dit vooral kan worden verklaard door het sociale aspect van veel religies. Het samen optrekken met anderen is wat ons gelukkige mensen maakt, niet de theologie. Voor christenen hoeft dit geen schok te betekenen, omdat juist de relaties met anderen in het christelijke geloof centraal staan. In de kern gaat het namelijk voor christenen niet om een juiste theologie, om het aannemen van geloofswaarheden, en een paradijselijke toestand na de dood. Nee, de kern van de christelijke overtuiging is de liefde - de intieme omgang van gelijkwaardige individuen, die van zichzelf geven aan de ander, en zijn of haar uniciteit vieren. Het hart van het christelijke geloof is niet een hiërarchie, waarbij een partij macht uitoefent over de ander, beloont bij gehoorzaamheid en straft bij ongehoorzaamheid. Nee, de kern is een eeuwige dans tussen gelijken, waarbij niemand zichzelf op de eerste plaats zet, maar waar de ander op het voetstuk staat.
Dit is hoe de mens geschapen is. Genesis 2:18 stelt: "Het is niet goed dat de mens alleen is." God laat het de mens voelen: in zijn eentje is hij incompleet. En dan maakt Hij de vrouw. Volgens de Joodse uitleggers niet uit Adams hoofd, waardoor zij boven hem zou staan, en niet uit Adams voeten, waardoor zij zijn voetveeg zou zijn, maar uit zijn zijde, waardoor ze gelijkwaardig aan hem zou zijn, en werkelijk naast hem zou staan. Pas in relatie was de mens compleet. Daarom zegt Genesis 1:27: "God schiep de mens als zijn evenbeeld ... mannelijk en vrouwelijk schiep hij de mensen." Alleen als twee-eenheid was de mens wie hij bedoeld was: het evenbeeld van God.

Daar komen we bij de kern - want liefdevolle relaties tussen gelijken zijn niet alleen kern van de menselijke ervaring, ze zijn werkelijk de kern van alles wat er is. Ze zijn het hart van wie God is. De God van de bijbel is geen monolithische macht boven de mensen, als een vorst of een heerser, die straft en beloont. De God van de bijbel is een gemeenschap, de drie-eenheid. Drie personen, met een individuele eigenheid, een eigen wezen, die een eenheid vormen door hun liefde voor elkaar. Op dit gebied schieten menselijke woorden tekort, en is bescheidenheid passend, maar wat we weten is dat de Vader, de Zoon en de Geest elkaar liefhebben en van zichzelf aan elkaar geven. De Zoon doet wat de Vader wil, en offert zelfs zijn leven voor Hem op. De Vader geeft zijn glorie aan de Zoon en geeft hem de naam boven alle namen. De Geest zoekt geen aanbidding voor zichzelf, maar verricht het werk van God in de wereld. Elk van de drie zoekt uit eigen beweging, ongedwongen, in vrijheid, het beste voor de anderen. Er is een voortdurende uitwisseling van liefde, van blijdschap, van leven. Het is een eeuwige dans. En uit deze dans komt alles voort wat er is: elk atoom, elk sterrenstelsel komt overvloeien uit deze oneindige bron van gevende liefde. Elke intimiteit, elke schoonheid vindt hierin zijn oorsprong. Omdat de drie dansers elk niet op zichzelf gericht zijn, maar op de ander, is het hun verlangen dat de dans zich uitbreidt, tot in de eeuwigheid.

Daarom kan Johannes in zijn eerste brief tot twee keer toe zeggen dat God liefde IS. Hij heeft niet alleen lief. Hij IS liefde. De liefde IS het wezen van de drie-eenheid. Relaties ZIJN de basis van het universum. En wij worden door deze drie-eenheid opgeroepen ons aan te sluiten bij zijn dans. Dat doen we in de eerste plaats door God lief te hebben. Niet uit een opdracht, of omdat we anders gestraft zouden worden, of om een beloning te verdienen. Nee, omdat God ons liefheeft. Hij steekt zijn hand naar ons uit, en nodigt ons uit om ons aan te sluiten bij het dansende gezelschap. Hij biedt ons zijn vreugde, zijn vrede, zijn leven aan. Zonder kleine lettertjes, zonder addertjes onder het gras. Zonder dat we er iets voor terug hoeven doen. Het enige dat we hoeven doen is zijn liefde te ontvangen, er als een kind voor open te staan. En dan kan het niet anders of wij gaan ook liefhebben. We gaan zelf ook uitdelen van onszelf aan anderen.
We breiden de dans uit door relaties aan te gaan met onze medemensen. In het lachen met een collega, in een serieus gesprek bij de koffie, in intimiteit met een geliefde, daarin komt de eeuwige dans van de drie-eenheid tot uitdrukking. Relaties en vriendschappen zijn geen bijzaken. Ze zijn geen luxe, waar we het ook wel zonder kunnen stellen. Het is niet leuk 'voor erbij'. Nee, dit is waar we voor zijn geschapen. Ze zijn het belangrijkste dat er is. Naar de film gaan met een kennis van Twitter is dus niet alleen maar een prettige afleiding van een zaterdag vol vervelende klusjes, nee, het is een glorieuze, ernstige zaak, een uiting van de dans die aan het universum ten grondslag ligt. En tegelijk, omdat het een dans is, is het een feest. Je kunt het niet doen met een uitgestreken gezicht, omdat het nu eenmaal een plicht is. Het is serieus, maar het is tegelijk luchtig, frivool, een bron van vreugde. Je moet er bij lachen, elkaar in de zij stoten, en elkaar een arm om de schouders slaan.

De bijbel gebruikt voor de kerk ook beelden van gemeenschap en relaties. Een lichaam, waarbij ieder onderdeel verschilt van de anderen, maar dat toch niet kan bestaan zonder ook maar het minste van die organen. Een gezin, een huwelijk, een kudde. Kerk (om maar weer een stokpaardje te bereiden) draait niet om de structuur, de orde van de dienst, het gebouw of de leerstellingen. Waar het om draait zijn de relaties. De liefde die de gelovigen hebben voor elkaar. Daaraan zou de wereld immers kunnen zien wie de discipelen van Jezus waren!
Ik geloof dan ook niet dat de structuren in de eeuwigheid zullen blijven bestaan. De vormen, de gewoontes, de organisaties - ze zullen als kaf vergaan. Maar de relaties, de liefde, die is eeuwig. We zullen allemaal worden opgenomen in de dans van de drie-eenheid. We zullen hand in hand meebewegen in dat voortdurend veranderende, nooit statische patroon van gevende liefde. We zullen het leven ontvangen dat ons voortdurend gegeven wordt door de Vader, de Zoon en de Heilige Geest, en we zullen voortdurend onze eigen liefde, onze aanbidding en onze glorie geven aan de personen van de Godheid, en aan onze mede-mensen die net als wij opgaan in de dans. Van die glorieuze toekomst zijn onze relaties en vriendschappen nu maar een zwakke afspiegeling. Maar tegelijk zijn ze een voorbode van wat nog gaat komen. En dat motiveert mij om mijn angst te overwinnen, mijn twijfel aan mezelf te negeren, en initiatief te nemen om relaties aan te gaan. Want dat is volgens mij wat het betekent in God te geloven.

(Het feit is helaas dat relaties ook een bron van pijn en moeite zijn, en vaak niet voldoen aan het ideaal van de drie-eenheid. De reden daarvoor ligt bij onszelf, in ons hart. De barrière in ons om lief te hebben en liefde te ontvangen moet eerst worden afgebroken. Wat dat betekent, komt aan de orde in het tweede deel van dit bericht.)

zondag 14 februari 2010

Zwakheid (valentijnseditie): nog steeds vrij gezellig

Nee, ik ga deze blog niet gebruiken om te klagen over wat er allemaal ontbreekt aan mijn leven. Daar zit niemand op te wachten. Zelfmedelijden is voor de gemiddelde lezer een rode vlag. Wee mij, wee mij, zo'n bericht moet je maar even overslaan. Maar vandaag is het Valentijnsdag, en het is mijn eigen blog, dus neem ik de vrijheid toch een boekje open te doen over dit onderwerp. Wie het niet aankan, moet maar wachten op het bericht van morgen. Dat wordt vast weer luchtig en interessant.

Maar ik heb ook echt iets te zeggen, ik ga heus niet een heel blogbericht (zeker niet zo lang als ik ze gewoonlijk schrijf) door over hoe vervelend het is om vrijgezel te zijn. Zoals jullie in de titel van mijn bericht zagen, ga ik het onderwerp in verband brengen met het onderwerp 'zwakheid', dat ik de afgelopen weken besproken heb, en daardoor wordt het mogelijk ook voor de niet vrijgezellen onder ons toch een inspirerend geheel. (En de betekenis van het plaatje wordt dan ook wel duidelijk).
Maar eerst de voor de hand liggende achtergrond. Ja, ik ben vrijgezel. Of 'single', dat klinkt hipper. Toen ik op mijn 18e begon met studeren had ik niet het idee dat ik op mijn 33e nog in mijn eentje zou leven. Toen had ik de goede hoop dat ik als ik afgestudeerd was, wel iemand zou zijn tegengekomen. De studentenvereniging had meer vrouwelijke leden dan mannelijke, en op het gospelkoor waar ik zong lagen de verhoudingen ook gunstig. Maar zo liep het dus niet. Op mijn 23e zei mijn vader nog bemoedigend: 'Ik was ook wat ouder toen ik je moeder leerde kennen (24). Je hebt nog tijd genoeg'. Tja. Nu is het tien jaar later en klinkt dat niet meer zo opbeurend. En ondertussen zijn drie van mijn jongere broers getrouwd en heeft de vierde al jaren een vriendin. En ik zorg ervoor dat de gemiddelde leeftijd waarop we in ons gezin trouwen, weer wat normaler komt te liggen.
Ik merk dat mijn vrijgezel zijn toch iets is waar ik me wat onzeker over voel, vooral in kringen waar de meeste mensen een relatie hebben, zoals op mijn werk. Ik voel me de vreemde eend in de bijt, wat zouden ze wel niet over me denken? Anderhalve week geleden bijvoorbeeld, tijdens de koffiepauze op woensdag. Op de een of andere manier kwam het gesprek op het feit dat ik vrijgezel was (en ik durfde zeggen dat ik daardoor soms zelf initiatief moest nemen om leuke dingen te organiseren). Mijn collega's kwamen met (goedbedoelde) opmerkingen als: 'Dan zoek je toch iemand' en 'Ga dan danslessen nemen. Doe iets sociaals. Dan kom je wel mensen tegen.' Hun opmerkingen gaven mij het gevoel alsof het mijn eigen schuld was dat ik nog vrijgezel was. Alsof ik ervoor verantwoordelijk was, en dat ik 'gewoon' beter mijn best moest doen.

Maar ten eerste: dat het voor mijn collega's kennelijk gold dat ze iemand konden ontmoeten bij een dansles/in de kroeg of waar dan ook, en zo een relatie aangaan, wil natuurlijk niet zeggen dat het ook voor mij geldt. Ik merk het vaker en doe het zelf ook: wat voor mij makkelijk is, moet natuurlijk voor iedereen makkelijk zijn. We projecteren onze eigen sterke punten en zwakheden op anderen. Ik vind het niet moeilijk om voor groepen te spreken. Ondertussen heb ik wel gemerkt dat niet iedereen dat makkelijk vind. Sommigen doen alles liever dan voor een zaal staan. Zo ook met het aangaan van relaties. Dat anderen hun onzekerheid relatief makkelijk overwinnen, makkelijk een keuze kunnen maken of eenvoudig contact met iemand leggen, wil niet zeggen dat ik hetzelfde zou moeten kunnen. Ik zit anders in elkaar dan mijn collega's, en dat is niet erg.
Ten tweede: natuurlijk heb ik het voor een groot deel aan mijzelf te wijten dat ik nog steeds single ben. Ik ben nu eenmaal erg onzeker. In het verleden liep ik anderhalf/twee jaar rond met mijn verliefdheid voor ik er iets van durfde laten merken. En dan werd ik afgewezen. En dat leidde niet tot verdriet, maar tot zelfbeschuldiging. Het lag aan mij. Het idee dat een vrouw mij interessant/aantrekkelijk zou kunnen vinden, dat wat ik voel wederzijds zou kunnen zijn, kan ik nog steeds maar moeilijk geloven. Ik weet dat het irrationeel is. Dat het niet de waarheid is. Maar ik kan het niet met een druk op de knop veranderen. Ik ben al een stuk minder onzeker dan ik geweest ben, een stuk gegroeid in zelfaanvaarding, maar sommige dingen vind ik nog steeds moeilijk. En ik kan er niet 'zomaar' even wat aan doen. Mijn 'wilskracht' schiet tekort. Op dat gebied ligt dus een stuk van mijn zwakheid.

Ik gebruik de laatste tijd voor mezelf het voorwerp van een wip-wap. 'Wilskracht' is namelijk een illusie. Wat telt is je motivatie. Als het ware is er van binnen een soort weegschaal (of wip-wap) met daarop mijn verlangens aan de ene kant, en mijn angsten aan de andere kant. En de kant waarnaar die weegschaal doorslaat bepaalt wat ik doe, mijn handelen. Zolang de weegschaal doorslaat aan de kant van mijn onzekerheid, angst voor afwijzing, twijfel en schaamte, kan ik me daar schuldig over voelen, of mezelf verwijten maken, maar ik kan de balans niet aan de andere kant laten doorslaan. Ik ben zwak.
Het enige wat ik kan, is accepteren dat de weegschaal nu zo staat, zonder mezelf te straffen met veroordeling of schuldgevoel. Vervolgens geef ik de pogingen op om de balans met mijn eigen kracht in beweging te brengen. Het is zoals het is. Als ik niet van mijn fragiele zelfbeeld genezen ben, als ik nog onzeker ben, dan is het zo. Ik geloof dat God mij liefheeft met mijn onzekerheid. Met mijn angst. Met mijn falen. Dan mag ik ook van mezelf houden met mijn onzekerheid, angst en falen. Ik mag van mezelf accepteren dat ik op dit gebied zwak ben. En vervolgens mag ik erop vertrouwen dat God die weegschaal in beweging kan brengen. God is degene die mijn verlangens aan de ene kant van de weegschaal kan versterken (door mijn ogen te openen voor iemand, door me opmerkzaam te maken op signalen, door woorden van anderen). En God is degene die mijn onzekerheden aan de andere kant kan verzachten (door woorden van anderen, door ervaringen, door bemoedigingen, door het voelen van zijn liefde). En uiteindelijk zal de weegschaal omslaan. Als vanzelf. Het zal dan natuurlijk voelen, alsof het niet anders kon zijn gegaan. Ondertussen mag ik in dit moment leven, in vrijheid, en genieten van wat er op mijn pad komt.

Ik heb het eerder meegemaakt.
Zo heb ik een tijd mijn huishouden aangepakt met een strak schema. En ik werd erdoor gefrustreerd. Het was iets dat ik moest. Tot ik mezelf de vrijheid gunde om mijn schema los te laten en niet schoon te maken. En ontdekte dat ik gewoon in een schoon huis wilde wonen.
Ik had een tijd lang overgewicht, en hoewel ik wist dat het ongezond was, kon ik mezelf er niet toe brengen te lijnen. Ik dacht dat ik altijd wel zo dik zou blijven. Tot ik op een moment een mogelijkheid kreeg aangereikt, en ondertussen van mezelf geloofde dat ik niet altijd dik was geweest. Nu ben ik 35 kilo lichter (al meer dan twee jaar).
Ik durfde nooit te telefoneren, en had er een dag voor nodig om mezelf ertoe te brengen de informatiebeheergroep op te bellen. En nu gaat dat al een stuk makkelijker (hoewel er telefoontjes zijn die ik nog steeds heel moeilijk vind). 
Ik dacht van mezelf dat ik niet alleen op reis durfde gaan. Nu ga ik zomaar naar India.
En zo zal het ook gaan op het gebied van relaties. Er komt een moment dat ik tegen iemand zal kunnen zeggen dat ik van haar houd. En het zal de meest natuurlijke zaak van de wereld zijn.
Tot dat moment: ga er niet vanuit dat wat voor jou makkelijk is, dus ook voor een ander makkelijk is. En suggereer ook niet dat iemand met een druk op de knop zichzelf kan veranderen. In plaats daarvan: heb mensen lief, dat is, accepteer ze in hun zwakheid, reis met ze mee op hun levenspad en kijk hoe ze veranderen. Dat is waar de schoonheid van het leven zichtbaar wordt.

Voor wie meer begrip wil kweken voor de vrijgezellen in zijn omgeving, lees deze blogs op de blog 'Stuff christians like'. Ook de reacties zijn aan te bevelen, vol schrijnende verhalen en levensechte anecdotes:

Overleven als single in de kerk.

Single zijn in de kerk rond kerst.

Hoe zorg je ervoor dat singles zo snel mogelijk trouwen?

maandag 1 februari 2010

Palindroomdag, vogelachtige dinosaurussen en luidruchtige meervallen

Vandaag is het een palindroomdag 01-02-2010. Als je van achter naar voren leest, staat er precies hetzelfde. Ik kwam hier achter op Twitter. En daar vond ik ook dit lied, waarvan de tekst volledig uit palindromen bestaat. Zo leer je nog es wat.

Meer aanwijzingen dat vogels eigenlijk dinosaurussen zijn: de Haplocheirus, een dinosaurus met vogelachtige kenmerken, leefde 15 miljoen jaar voor de eerste vogels. En de gevederde dinosaurus Sinosauropteryx blijkt grijs en zwart, en oranjebruin van kleur te zijn geweest (uit analyse van pigmentsporen in fossielen). Het wordt tijd voor een nieuwe Jurassic Park!

Vissen praten door geluiden. In elk geval de Synodontismeervallen. Ik had deze als tiener en werd soms 's nachts wakker doordat ze zo kraakten. Blijkt dus heel belangrijk om elkaar voor gevaar te waarschuwen en tijdens gevechten (dat deden ze bij mij).

Maagdelijke geboorte is niet zo bijzonder als het lijkt: sommige haaien bevallen ook zonder bevrucht te zijn en werpen levensvatbare jongen.

Een theologie van het vrijgezel-zijn. Een preek van Eugene Cho. Hij is eerlijk over zichzelf, en legt uit dat volgens de bijbel het vrijgezel zijn een even waardevolle keuze is als te trouwen. En dat Jezus zelf ook vrijgezel was. Ik bevind me dus in goed gezelschap :-). Binnenkort op deze blog, in aanloop naar valentijnsdag, een serie over dit interessante onderwerp.

Wat als de kerk een sportwedstrijd was?

Goeie song: There Will be a Day door Jeremy Camp. Hoopvol. Dat is altijd goed.

Mijn favoriete theoloog N.T. Wright legt uit op YouTube hoe de theorie van Darwin voortkwam uit een filosofische aanname, namelijk dat God niet met de schepping in contact staat, en hoe je als christen in God en in evolutieprocessen kunt geloven.

Blogger en radiomaker Brant Hansen, altijd met een wat cynische en humoristische blik op het christelijke circuit, is terug. Hij schrijft onder andere op zijn 40ste een eerlijke brief aan zichzelf toen hij 16 was.