Een rustig nieuw jaar

Een ding dat mij opvalt als ik eerdere nieuwjaarsberichten teruglees, is dat er in het er op volgende jaar niet gebeurt wat ik verwacht of hoop dat er gaat gebeuren. Ongeveer de helft van mijn wensen of voorspellingen komt helemaal niet uit. Maar toch zie ik als ik terugkijk heel veel positieve dingen. Juist waar ze onverwacht waren, en me als uit het niets verrasten. Zin en nut van zo'n jaarlijks terug- en vooruitkijkmoment zijn dus discutabel. Behalve als de betekenis ervan is me te doordringen van mijn kleinheid, en mijn onvermogen mijn eigen leven te kunnen voorspellen. En een dankbare houding te stimuleren voor wat God of het universum op mijn pad brengen. En ten slotte te realiseren dat ook als tijd en toeval me met moeilijkheden treffen, dat het waarderen van schoonheid, waarheid en intimiteit niet in de weg hoeft te staan. De combinatie van hoop en futiliteit in de nieuwjaarsberichten op mijn blog doet me denken aan het bijbelboek Prediker (niet voor niets bevatten de voorgaande regels daarnaar een allusie). Er is tenslotte niets nieuws onder de zon. Het bestaan was toen ook al leeg en vluchtig en je zwoegt en zwoegt. Maar de Prediker zegt daarbij: "Geniet van het leven met de vrouw die je bemint. Geniet op alle dagen van je leven, die God je heeft gegeven ... Het is het loon dat God je heeft gegeven" (9:9,10). En ondertussen doen wat je hand vindt om te doen, en voor zover mogelijk goed voor jezelf zorgen.
Het afgelopen jaar leek vrolijker te beginnen. De tekst die de Heer me gaf, was: 'Zij die op God vertrouwen, krijgen nieuwe kracht en stijgen op als op vleugelen van de arend' (In de NBV: 'Wie hoopt op de HEER krijgt nieuwe kracht: hij slaat zijn vleugels uit als een adelaar' (Jes40:31)). Misschien wilde God zeggen dat mijn inspanningen nu beloond zouden worden. Inderdaad kreeg ik te horen dat een uitgever interesse had in mijn manuscript 'Wat als God je verhaal vertelt?', en begon ik met Bianca plannen te smeden om een dag minder te gaan werken. Maar de tekst betekent natuurlijk ook dat God kracht geeft in moeilijke omstandigheden. En het jaar bevatte inderdaad de nodige moeilijke momenten. Mijn gezondheid was bijvoorbeeld niet heel erg best. Ten eerste door een zweepslag in mijn kuit in januari. Vervolgens een gekneusde rib in april, en darmproblemen in het najaar. Ik ben nooit eerder zo vaak bij de huisarts geweest. Daarnaast (of daardoor) kreeg ik opnieuw te maken met slaapproblemen en stressklachten. Eczeem bleef een probleem en mijn gewicht nam  weer toe. Ingesleten patronen van verplichting en schuldgevoel joegen me weer op tot over mijn grenzen. Ik wilde zelfs met een gekneusde of gebroken rib de volgende dag weer in beweging komen. Mezelf stil zetten was er niet bij, behalve toen dat me in de zomer werd opgedrongen vanwege de ziekte van mijn vrouw. Dit bleken de zwaarste twee maanden van mijn leven tot nu toe. Dat ik ze kon doorstaan, was een goede les. Zoveel kracht heb ik dus in me. Het hielp me zelfs problemen op mijn werk te relativeren en te overwinnen, zelfs als er op het laatste moment een bijlage voor het TvD moest worden gemaakt. Maar tegelijk maakten deze problemen de noodzaak glashelder om mijn eigen grenzen en mijn gezondheid te bewaken, en reserves op te bouwen. Gelukkig bleek ook mijn huwelijk met Bianca bestand tegen tegenslag. Toen de ergste problemen voorbij waren, ontdekten we zelfs dat we dichter bij elkaar waren gekomen, en meer onderling vertrouwen hadden gekregen. Wel hadden we een paar fantasyfestivals gemist. Die schade moeten we volgend jaar maar weer inhalen!
Onder andere door de tumultueuze zomermaanden gingen de meeste van mijn voorgenomen schrijfprojecten niet door. Ik ben aan geen van de boeken begonnen waar ik het een jaar geleden over had. Zelfs Wat als God je verhaal vertelt? heb ik wel een keer herschreven, maar aan de tweede redactieronde ben ik nog niet begonnen. Het plan om een dag korter te gaan werken, is ook op de lange baan gezet. Er is zelfs geen zeeaquarium bijgekomen.
Maar wel een bak voor een muskusschildpad. Sinds half december hebben we er een nieuw huisdier bij. Sammie heet hij, en hij is nog erg klein. Maar wel heel actief, en hongerig. Kijk maar naar de foto! Zijn aquarium staat naast mijn bureau en is heel inspirerend om naar te kijken terwijl ik aan het schrijven ben. Want afgelopen jaar heb ik op dat gebied toch niet echt stil gezeten. Ik heb 6 korte verhalen geschreven, 12 filmbesprekingen en 31 gedichten. Ook heb ik op Goodreads 63 recensies van boeken geschreven. Want dit jaar las ik in totaal 65 boeken. Onder andere minder bekende werken van Victor Hugo, David Copperfield en Nicholas Nickleby van Charles Dickens, Autobiography van Chesterton, A Prayer for Owen Meany van John Iriving, en een keur van SF en fantasyboeken, waaronder de Harry Potter-boeken en China Mieville. Ook laafde ik mij aan enkele interessante populaire wetenschapsboeken over het ontstaan van het leven, chaostheorie en deeltjesfysica. Goede momenten om op terug te blikken waren daarnaast onze 'confirmation' in de Anglicaanse kerk, twee geweldige fantasyfestivals, goede films (we hebben eindelijk onze Pathepas), het kijken van Star Trek Voyager, en een lang weekeinde Londen met mijn broer Marten (waarbij we onder andere botten zochten aan de oever van de Thames). En nog heel veel dat ik nu waarschijnlijk even vergeet.

Voor volgend jaar wil ik mijn plannen bescheiden houden. Ik ken mezelf ondertussen genoeg om te weten dat ik heus niet stil ga zitten, maar ik probeer mezelf zo weinig mogelijk op te leggen. Er zijn natuurlijk zaken die gewoon moeten. Zo moet dit jaar echt iets gebeuren aan de badkamer. Dat zal wel voor wat stress zorgen. Daarnaast hoop ik in het voorjaar Wat als God je verhaal vertelt nog een keer door te werken - al was het alleen al om de boodschap nog eens op mezelf te laten inwerken. Daarnaast wil ik kijken of ik mijn korte verhalen, die tot nu toe alleen enkele vrienden van mij te lezen krijgen, een breder publiek kan bezorgen. Ik heb voor het eerst een verhaal opgestuurd voor een verhalenwedstrijd, en ga zoeken naar meer mogelijkheden om mijn verhalen te publiceren (in SF-tijdschriften bijvoorbeeld). Vandaag voor het ontbijt had ik weer een idee voor een nieuw verhaal, dus er zullen er ook weer een paar worden geschreven. Komende zomer wil ik dan voor het eerst gaan experimenteren met 'publishing on demand'. Ik wil dan namelijk een selectie maken van mijn gedichten en die bundelen. Verder blijf ik natuurlijk af en toe een filmbespreking schrijven voor mijn blog en houd ik mijn gelezen boeken bij op Goodreads (voor dit jaar wil ik de boeken van Robin Hobb gaan herlezen, en staan ook weer een paar klassiekers op mijn lijstje).
We willen weer naar fantasyfestivals, stripbeurzen, boekenbeurzen, musea en dierentuinen. De achterwand voor een nieuw aquarium staat bij mijn broer in bestelling. Ik hoop veel te genieten van onze muskusschildpad. Maar ik ga bijvoorbeeld minder vaak afspreken met vrienden en kennissen (niet meer dan een afspraak per week), en hoop ook op andere manieren mijn innerlijke slavendrijver af te remmen. Werken tijdens kantooruren is genoeg, daarnaast hoef ik me niet uit te putten. In de rust die daardoor ontstaat wil ik me laten verrassen. Verrassen door al die onverwachte dingen die het leven op mijn pad brengt, goed dan wel moeilijk, en zien wat er onder invloed van zon en regen uit de aarde van mijn hart gaat opgroeien.

Een sprookjesachtig jaar

Het geknal is tot rust gekomen, de regen is overgetrokken en ik ben zelfs een beetje uitgerust wakker geworden. Voor mij op tafel staat een grote schaal met oliebollen en appelflappen en naast mij op de bank zit mijn vrouw filmtijdschriften te lezen. Ja, ik ben een gelukkig mens, en ja, dit is mijn eerste jaarwisseling als getrouwd man. Dat is wel anders dan ik gewend ben. Maar gelukkig: the more things change, the more they stay the same. Dus vier ik nog steeds mijn traditie van de badjasdag. Maar nu samen met Bianca. Een dag van oliebollen, films en mijn traditionele nieuwjaarsblogbericht. Die ik op dit moment dus aan het schrijven ben.
Toen ik eind 2011 met een vriend terugkeek op het voorbijgegane jaar, zei die: ‘Een beter jaar kun je niet wensen’. Ik waagde het toen al dat in twijfel te trekken (vooral omdat ik dat jaar een tijd lang slecht had geslapen en gestrest was geweest). Maar over 2013 kan ik die uitspraak volmondig beamen. 2013 was inderdaad een van de beste jaren van mijn leven. Van tevoren keek ik er wel tegenop. Er moest immers van alles worden georganiseerd in verband met mijn trouwen en de verhuizing van Bianca, en daarbij kwamen ook nog eens verbouwingen aan de riolering, en ik was ook nog eens bezorgd over mijn gezondheid, die met twee aanvallen van wondroos in 2012 klappen had gekregen. Bianca en ik zeiden onder elkaar dat we 2013 zouden uitzitten, maar dat 2014 pas echt ons jaar zou worden. Nou kan dat laatste alsnog gaan gebeuren, maar 2013 was zeker niet minder.
Wat maakte het zo’n goed jaar? Ten eerste natuurlijk dat ik getrouwd ben met Bianca, een geweldige vrouw, bij wie ik echt mezelf kan zijn, die me helpt mezelf te accepteren en tegelijk te blijven groeien, en die ik zelf ook steeds meer zie opbloeien, wat prachtig is om mee te maken. Ons huwelijk was geweldig georganiseerd door onze ceremoniemeesters en goede vrienden Esdor en Paulien, die er een middeleeuws aandoend feest van hebben gemaakt. Veel gasten kwamen verkleed, en de sfeer zat er goed in. Onder andere door de filmmuziek en Disneymuziek die was verzorgd door hun zoon Jafeth. En we trouwden in middeleeuwse kleding! Ons trouwen was voor ons een statement. Als er iemand nog aan twijfelde wat voor ons in ons leven belangrijk zou zijn, dan nu niet meer. Voor ons is de wereld van verhalen, van schoonheid, avontuur en liefde, van betekenis, waar het om draait. En ons huwelijk was een begintoon. De rest van de symfonie van ons leven samen wordt in deze toonsoort gespeeld.
Daarnaast zijn dit jaar twee boeken van mij uitgegeven door uitgeverij Kok. Neptunus is in een nieuwe druk verschenen, met prachtige cover, en ook het vervolg, De Derde Macht, is eindelijk uitgekomen! Heb je ze nog niet gelezen? Waar wacht je dan op! Ik was helemaal blij met de positieve recensie die De Derde Macht kreeg in het Nederlands Dagblad. Heel erg bijzonder, omdat ik de hoop dat ik nog eens een boek zou uitgeven al bijna was kwijtgeraakt. Het was erg bijzonder om mijn eigen boek in de boekwinkel te zien liggen.
Daarnaast ben ik dit jaar blijven schrijven. Ik voltooide mijn fantasyduologie De Krakenvorst (boek 1: Keruga, en boek 2: Kartaalmon), waar ik eigenlijk dacht het hele jaar met het eerste boek bezig te zijn. Ik moet de boeken alleen nog een keer redigeren voor ik ze naar een uitgever toestuur. Daarnaast schreef ik enkele korte verhalen (het verhaal Conquistador plaatste ik in afleveringen op mijn blog), en begon ik met dichten (mijn gedichten verschenen ook op mijn blog). Ik heb ook getekend, en het voelde goed om zo creatief bezig te zijn, dit jaar. Dat ik mijn passie volgde, had de gunstige bijeffecten dat ik beter sliep dan ooit tevoren en stress op mijn werk beter aankon (wat werd bevestigd in het positieve beoordelingsgesprek aan het eind van het jaar). Zelfs de stress rond het organiseren van het trouwen was niet genoeg om mijn slaap ingrijpend te verstoren.
Erg leuk was de kans om op de C.S. Lewis-studiedag op 2 november een workshop te mogen geven over SF-verhalen en C.S. Lewis, en anderen enthousiast te maken over de kracht van de verbeelding. Ik denk ook met plezier terug aan de gesprekken die ik na afloop met mensen voerde. Ik hoop dit soort dingen in de toekomst nog meer te mogen doen.
Op kantoor moest ik helaas afscheid nemen van een heel bemoedigende en positieve leidinggevende, terwijl we midden in een restyling van het Tijdschrift voor Diergeneeskunde zaten. Die restyling is echter goed verlopen, en het Tijdschrift ziet er prachtig uit. Bovendien ben ik nu officieel van functie veranderd, en ben ik nu echt eindredacteur. Dat staat weer goed op mijn CV.
Hoewel Bianca en ik met dingen in huis bezig moesten zijn (gepland en ongepland, zoals de riolering), hebben we ook veel leuke dingen samen gedaan: we zijn naar fantasyfestivals geweest, naar het animatiefestival en de stripdagen, zijn tot twee keer toe naar Londen geweest (waar we niet genoeg van kunnen krijgen), naar de dierentuin (romantisch op dezelfde plek waar ik haar ten huwelijk heb gevraagd), wat minder vaak naar het museum en het theater dit jaar, maar wel weer vaak naar de film. Hoogtepunten van dit jaar waren Les Miserables, Gravity en Frozen. Mooi waren ook de ontmoetingen met internationale vrienden Lisa en Bryan. Bianca en ik hebben samen Doctor Who gekeken en Dharma and Greg. We hebben ook veel gelezen. Ik las onder andere de laatste twee boeken van A Song of Ice and Fire, en het slot van de kronieken van Thomas Covenant, en een aantal klassiekers: Oliver Twist, Hard Times en Great Expectations van Charles Dickens, Jane Eyre van Charlotte Bronte, The Idiot en Demons van Dostoyevski, The Hunchback of Notre Dame van Victor Hugo en Lilith van George MacDonald (lees mijn recensies op Goodreads!). Er ging dit jaar helaas wel een aquarium de deur uit (ik heb er nu nog maar twee), maar er zijn wel weer plannen voor een derde (een paludarium dit keer, en een zeeaquarium ook nog!).
Dit jaar was ook het jaar van mijn definitieve afscheid van de evangelische kerk. Sinds eind april bezoeken Bianca en ik de Church of St John and St Philip in Den Haag, een Anglicaanse kerk. Bianca is er afgelopen oktober gedoopt en samen hopen we in januari belijdenis te doen (confirmation). Het voelt heel goed om bij de diensten te zijn en deel te nemen aan het avondmaal, zonder daar iets voor te hoeven doen. In de preken en in de liturgie staat de liefde van God centraal, en dat doet me goed. Ik heb ook meerdere malen de aanwezigheid van God ervaren tijdens de dienst, op een bijzondere manier. Het voelt nog wat onwennig, maar eindelijk kijk ik er weer naar uit om naar de kerk te gaan, en ben ik niet bang dat er op mijn gevoelige littekens wordt geslagen. De Anglicaanse kerk zou misschien niet iedereen aanspreken, maar voor mij voelt het als thuiskomen.
Wat oorzaak en gevolg is, weet ik niet helemaal, maar ik merk dat ik persoonlijk ook weer gegroeid ben, als mens en in mijn geloof. Aan het begin van elk jaar bid ik om een bijbeltekst. De tekst die ik dit jaar in gedachten kreeg, nog voor ik de vraag helemaal had uitgesproken, was ‘Kom tot mij, allen die vermoeid en belast zijn, en ik zal u rust geven’. Dat is gebeurd, ondanks dat het een stressvol jaar was, onder andere in de Anglicaanse kerk. Maar ik merk dat ik ook mezelf meer ben gaan accepteren. Ik ben leugens die ik over mezelf geloofde gaan doorbreken, ik heb geleerd te accepteren dat het niet verkeerd is hoe ik in elkaar zit, dat ik niet tekortschiet, maar dat ik juist veel te bieden heb. Ik heb geaccepteerd dat ik anders ben, maar dat dit juist iets goeds is. En ik heb geleerd dat ik niet meer zo hard hoef te proberen mezelf te bewijzen, zelfs niet door te schrijven. Ik ben ook boos geworden tegen mensen die voor de zoveelste keer zomaar over mijn grenzen kwamen. En hierdoor merk ik dat het mij de laatste weken ook makkelijker valt weer met God te praten als ik over straat loop, en dat ik zelfs weer enthousiast wordt over de bijbel.
De bijbel lees ik nu met de bril op van het onderscheid tussen ‘transactionele’ en ‘sacramentele’ wereldbeelden. Dat helpt heel veel. Ik heb dat onderscheid geleerd van een van mijn favoriete auteurs, Robert Farrar Capon. Daarover heb ik ook dit najaar nog geschreven op mijn blog. Verder heeft mijn blog dit jaar rust gehad. Ik kwam zelfs minder toe aan het schrijven van filmbesprekingen.

Komend jaar hoop ik echter weer meer filmbesprekingen te kunnen schrijven. En weer wat meer essayachtige blogberichten. De inspiratie stroomt wat mij betreft in elk geval weer.
Ik zal alleen niet zo veel op mijn blog kunnen schrijven als in eerdere jaren, aangezien ik ook andere schrijfplannen heb. Ik wil een fantasyverhaal gaan afmaken waar ik eind 2006 mee bezig was (Stefan’s eerste reis: Het Schaduwzwaard) en misschien beginnen met het vervolg op De Derde Macht: De Stem van Mars. Verder hoop ik een boek te kunnen maken gebaseerd op mijn filmbesprekingen. En ik denk dat mijn recente blogberichten over ‘sacramenteel versus transactioneel’ wel eens tot een groter project kunnen leiden. Al was het maar voor mezelf alleen. Daarnaast ga ik mijn manuscripten van De Krakenvorst voor publicatie gereed maken en een uitgever ervoor zoeken. Op mijn computer staan verder nog mijn boeken Wat Als God Je Verhaal Vertelt? en Het Teken in de Lucht zijn nog niet uitgegeven. Als dat op de een of andere manier ook niet zou gebeuren, wil ik gaan zoeken naar manieren om het zelf te doen, via 'publishing on demand'. Jullie horen er vast meer over in de loop van het jaar.
Daarnaast gaan Bianca en ik dit jaar weer genieten van fantasyfestivals (vier dit jaar: twee keer Fantasyfair, Castlefest en Midwinterfair, en we willen elke keer twee dagen), een antimatiefestival, de stripdagen, een jazzfestival, boekenbeurzen, een reis naar Londen, ontbijten buiten bij Vrij, boekenuitstapjes naar Amsterdam, theater, musicals en musea, en veel films (de Pathepas wordt een must dit jaar, maar eerst hebben we nog de filmbonnen die we als huwelijkscadeau’s hebben gekregen). De nieuwe Spider-Man en X-menfilms staan hoog op ons lijstje, SF-films als Enders’ Game en Jupiter Ascending, de film over Dickens The Invisible Woman en animatiefilms als How To Train Your Dragon 2, en natuurlijk op DVD: Sherlock, seizoen 3. En ikzelf hoop de Mass Effect-games weer te spelen. Op mijn werk blijft het naar verwachting rustig. Er komen geen ingrijpende restylingen aan, maar eerder de kans om de doorgevoerde vernieuwingen te verfijnen. In de kerk zullen we steeds meer een plek vinden.
Ik heb verder eigenlijk geen grote plannen komend jaar. Ik ervaar het zelf eigenlijk als ruimte en verwachting, als een opening waar God mogelijkheden in kan zaaien. Nu ik van mezelf heb omarmd dat ik niet passief ben, maar juist heel bewust leef (ik ben alleen passief in de ogen van mensen die vooral praktisch denken), ben ik benieuwd wat er allemaal op mijn pad komt. Ik weet dat ik dromen heb die zo groot zijn dat ik ze zelf niet in vervulling kan brengen, maar waarvan ik wel geloof dat God me daarin beloftes heeft gegeven. Als hij me in contact kon brengen met een geweldige vrouw als Bianca en me zo ver kon krijgen dat ik met haar zou trouwen, kan hij nog veel meer tot stand brengen. Het kan ook dat van die dromen niets uitkomt. Mijn toekomstverwachting op langere termijn is toch al niet positief. Ik las laatst ook het bericht dat het broeikaseffect ernstiger is dan verwacht en dat in 2100 de gemiddelde temperatuur op Aarde 4 graden gestegen zou zijn. De temperatuurtoename zal echter al eerder desastreuze consequenties hebben. Ook voor ons in het westen. Ik weet niet of ik oud zal worden, ik weet niet of ik mijn pensioen zal halen. Ik weet alleen dat ik van dag tot dag wil leven in het geloof dat ik geliefd ben, dat het leven en de wereld waardevol zijn en dat schoonheid, waarheid en intimiteit betekenis hebben, omdat ze God zichtbaar maken. En dan is elke dag er een.
Wat de bijbeltekst voor dit jaar zal zijn, weet ik nog niet. Daar wil ik binnenkort God om vragen. Maar eerst het vervolg van ‘badjasdag’, met Star Wars I, II, en III. Een geeky begin van een heel nieuw jaar!