Internationale publicatie, elf 'drie woorden-verhalen', 'Het denkende woud' als luisterboek, veel video-optredens, recensies en meer

Is het echt alweer twee maanden geleden dat ik mijn vorige tweemaandelijkse bericht met jullie deelde? Het voelt veel korter! Maar er is wel genoeg gebeurd om te vermelden. Zo verscheen in de nieuwste editie van SF Terra ‘Het eind van de wereld’ - een verhaal dat ik een jaar of tien geleden al schreef, maar dat nu eindelijk een plek heeft gevonden. Op een planeet die bedekt wordt door een permanent wolkendek volgt de hoofdpersoon het spoor van haar collega die naar het einde van de wereld reisde …

Verder bleek mijn Lovecraftiaanse verhaal 'Thin Places' (een vertaling van 'Dunne plaatsen', dat eerder op Vonk uitkwam) in de nieuwste editie van het magazine 'Forbidden Knowledge' te zijn gepubliceerd. ‘Forbidden Knowledge’ is een zustertijdschrift van ‘Cyaegha’, waarin in 2019 twee verhalen van mij werden gepubliceerd. Vertaald worden in het Engels is een hele eer. Ik kreeg gelukkig een bewijsexemplaar opgestuurd, anders had ik het nauwelijks durven geloven.

Op Modern Myths verscheen daarnaast een nieuw verhaal van mijn hand: 'Het groene meer'. Twee duikers bezoeken een bijzondere duikstek in Oostenrijk, waar je in het voorjaar kunt zwemmen boven een ondergedompeld weiland en tussen verdronken bomen door. Het blijkt een verwarrende ervaring ..

Als schrijver van de maand april op de Facebookgroep Maxi mini bieb Aurora deed ik de 'drie woorden challenge'. Lezers gaven me drie woorden en op basis daarvan schreef ik een kort verhaal. Dat was een flinke uitdaging! Het leverde elf verhaaltjes op: 'Pindakaas', 'Misverstand', 'Crowdfunding', 'Ramptoerisme', 'Metafoor', 'Spelenderwijs', 'Nieuwe bak', 'Vijgen en theekopjes', 'Feestmaal', 'Ontsnappingspoging' en 'Lekker ontbijt'.

Als afsluiting van mijn periode als schrijver van de maand verscheen nog mijn verhaal ‘Rakker’ - over de uitdagingen waar dierenartsen voor komen te staan in 2050!

Nog meer mooi nieuws was dat mijn YA SF-roman 'Het denkende woud' uitkwam als luisterboek! Je vindt het luisterboek onder andere op Storytel! Op de online bibliotheek is het overigens ook al te luisteren!

Zoals ik hierboven al aangaf, was ik in april schrijver van de maand in de groep Maxi mini bieb Aurora. Om me voor te stellen schreef ik een autobiografisch stuk over mijn liefde voor de natuur, waar die vandaan komt en hoe die zich al in mijn vroege jeugd liet gelden, en waarom de natuur dus zo'n grote rol speelt in mijn boeken en verhalen.

Verder zette ik alle openingsparagrafen van mijn boeken op een rij. Vaak zie je aan de eerste zinnen immers al wat voor vlees je in de kuip hebt. 

Ik was in maart ook weer te gast op de blog Bookstamel. Voor het eerste bericht maakte ik een top 5 van mijn eigen boeken. Op welke vijf ben ik nou het meest trots?

In het tweede bericht vertelde ik over mijn favorieten. Mijn favoriete SF- en fantasyboeken en mijn favoriete auteur bijvoorbeeld, maar ook mijn favoriete vakantieland, mijn favoriete smaak ijs en mijn favoriete snack of drankje ...

De Science Fiction & Fantasy Boekenclub had in april als thema: 'Mens-zijn in de ruimte'. Over dat thema werd ik geïnterviewd. Als SF-schrijver heb ik er natuurlijk veel over nagedacht welke invloed het wonen op andere planeten zou hebben op de menselijke natuur en of we onze menselijkheid zouden kunnen behouden wanneer we ons door technologie of evolutie aan verandering blootstellen. 

Daarnaast werd ik gevraagd een column te schrijven over religie op andere planeten. Als mensen andere werelden koloniseren, heeft dat dan gevolgen voor hun geloof? Raken ze dat kwijt of wordt het juist extremer?

De afgelopen twee maanden namen Robin Rozendal en ik maar liefst drie video's op. In de eerste spraken we over het fantastische genre in het Nederlandse taalgebied. Hoe verhoudt Nederlandse SF en fantasy zich tot verhalen uit het buitenland? Wat zijn mooie initiatieven? Kunnen recensies helpen kwaliteit zichtbaar te maken? Wie vind ik nou de beste schrijvers uit ons taalgebied? Helpt het als we in het Engels gaan schrijven?

In ons volgende gesprek ging het over het SF-genre! Wat is sciencefiction nou precies? Gaat het alleen maar over ruimteschepen en laserzwaarden? Waar moet een goed SF-verhaal aan voldoen? Hoe kun je zelf goede sciencefiction schrijven?

De laatste keer dat ik te gast was op het kanaal van Robin Rozendal was het thema: hoe verwerk je actuele thematiek in je verhaal? Een verhaal draagt altijd een boodschap over - het is daarom goed zelf na te denken wat je met je verhaal wilt zeggen! 

Ik was ook weer te gast op het kanaal Schrijver Omnia. MenMar Dolman en ik bespraken hoe je eigenlijk een verhaal verzint. En dat brachten we meteen in praktijk. Hoe komt een idee voor een verhaal tot stand? Hoe bedenk je het conflict in je verhaal? Hoe verzin je welke karakters een rol moeten spelen? Komt er een plottwist of niet? 

En tenslotte mocht ik ook voor de tweede keer aanschuiven bij 'About Books', het leuke wekelijkse programma over boeken en over schrijven. We spraken over mijn nieuwste boeken, de SF/fantasy wedstrijd van GP, en de komende projecten van mijn hand, maar ook over het conflict tussen de kerk en verbeelding toen ik opgroeide, hoe het samenstellen van een bundel in zijn werk gaat, en over marketing (en daarbij komen heel wat goede tips voorbij, al blijft het een ingewikkeld onderwerp). 

 

Mijn boeken vonden de afgelopen twee maanden gelukkig weer veel nieuwe lezers. In de nieuwste editie van SF Terra stond bijvoorbeeld een mooie recensie van ‘De groene toren’. De recensent vond het een plezier om te lezen. ‘Johan schrijft toegankelijk en bouwt stukje bij beetje het verhaal uit over de Groene Toren die het Nederlandse polderlandschap domineert, met karakters van vlees en bloed die helden noch slechteriken zijn.’ En ook al is het idee van haves en have nots in de toekomst in zichzelf niet origineel, ‘de uitwerking ervan in De Groene Toren is dat wel'. 

De Biblionrecensie was ook heel positief. 'Heel aardige SF van een veelschrijver die de fantastische genres (horror, verschillende SF genres, YA) ruim verkend heeft maar nog niet echt is doorgebroken. SF van Nederlandse bodem is sowieso bijzonder, want dat wordt hier niet veel geschreven ... voor liefhebbers van het genre en met name liefhebbers van de Neder-SF. De setting in een toekomstig Nederland brengt het dichtbij.'

Ook Tazzy Jeninga besprak 'De groene toren'. Ze gaf mijn boek vijf sterren. 'Het is een verhaal dat een beeld schept over een toekomstig Nederland. Maar wil jij wel altijd met de stroom mee gaan? Doen, wat men van je verwacht? Of wil je je eigen mening geven? Zoals altijd geeft de auteur je weer veel stof tot nadenken.' Haar conclusie: 'Echt weer origineel bedacht. Beeldend geschreven, zodat je meteen in deze wereld kunt mee kijken.'

Een lezer liet op Goodreads een recensie achter van 'Het denkende woud': 'Haneveld weet heel goed de cultuur op te bouwen van de mensen die in het woud wonen en is niet bang om daar gekke dingen in te doen of vooruitstrevend te zijn ... De representatie is namelijk fantastisch. Ook de twists zijn goed en prettig onvoorspelbaar.' Daar ben ik blij mee!

Een andere recensie concludeerde: 'Het is geen standaard YA-verhaal en dat is verfrissend.' 

Ook Ferry Visser was enthousiast over ‘Het denkende woud’! ‘Het is niet alleen een meeslepend verhaal, dat veel lezers zal aanspreken, maar er zit ook een bijna allegorische laag in, waarin onderwerpen als durf, vertrouwen en mysterie en wereldlijkheid centraal staan.’ Hij besluit: ‘Het heeft een gelaagdheid waarin thema’s op een verfijnde manier elkaar raken, waardoor er een literaire meerduidigheid ontstaat.’

'Het concept van een “denkend woud” trok mij al vanaf het begin,' schreef een andere lezer, 'en in dat opzicht ben ik absoluut niet teleurgesteld. De op het eerste gezicht idyllisch lijkende wereld van de hoofdpersoon blijkt al snel haar scherpe kantjes te hebben, die echter in het niets vallen bij het alternatief.'

Jos Lexmond recenseerde ‘Verhalen vertellers 4’ en was enthousiast. Over mijn verhaal ‘De Gaten’ schrijft hij: ‘Het recht van de sterkste, zou je dit verhaal als subtitel mee hebben kunnen geven. Alleen is dat niet altijd zo. Intelligentie, semi-intelligentie… wie denken wij mensen wel niet wie we zijn? Het zijn maar kreeften? Fijn verhaal.’ Ook over ‘Kweekvlees’, dat ik schreef met Theo Barkel samen was hij wel te spreken! 

Er was ook een mooie bespreking van 'Scherven vol ogen': 'Motieven en thema's die Johan Klein Haneveld ook in ander werk, met name zijn 'Ruisreizigers', behandelt, komen hier terug, zoals de zorgen om de klimaatcrisis, kwantummechanica, ruimtevaart en de reeds genoemde Lovecraftiaanse zaken.' Deze lezer raadde mijn boek aan, vooral voor fans van weird fiction en dark SF.

Tenslotte kreeg mijn bundel 'Conquistador extended' van een lezer vier sterren! 'Mooie verzameling korte verhalen, die onderling ook hier en daar met elkaar zijn verbonden. De eindeloosheid van ruimte en tijd komt goed naar voren in dit boek, en de toekomstideeën lopen uiteen van triest en eenzaam tot wonderbaarlijk en prachtig.'

 

Ik ben ook weer veel aan het schrijven geweest de afgelopen tijd. Ik voltooide het manuscript voor 'Het Castlefest Mysterie, deel 1: De zaak van het eeuwige festival'. In dit eerste deel van een nieuwe trilogie komen Sherlock Holmes en Watson op Castlefest een nieuw mysterie op het spoor. Dat brengt ze naar een bijzondere plek waar grote gevaren dreigen ... Volgens mij heb ik de sfeer van Castlefest goed getroffen, maar ook een spannend verhaal verteld dat hoewel het helemaal af is, toch lijntjes overlaat voor het volgende deel! Het is uiteindelijk 28.368 woorden geworden. Het doel was tussen de 25.000 en 30.000 woorden, dus dat is precies goed!

Verder voltooide ik de redactie van 'De zwarte schim'. Deze opmerkingen van de redacteur vond ik in elk geval al erg bemoedigend: 'Een interessant en fantasierijk verhaal dat toch heel geloofwaardig is. Gaaf hoe je huidige ontwikkelingen of mogelijkheden die alleen nog “in gedachten” bestaan, hebt doorgevoerd. De werelden heb je ook mooi bedacht, heel creatief, en de wending vond ik erg verrassend!' Ben benieuwd of jullie er dadelijk net zo over denken! Ik kreeg ook van mijn goede vriend en vaste illustrator Cornell Göksu een prachtige plaat voor de voer van het boek. Hiernaast zie je alvast een stukje van de afbeelding. Het totaal en de link om het boek alvast te kunnen bestellen volgen snel!

'De zwarte schim' verschijnt in het weekend van 21-22 mei aantstaande op Fantasy Fest in Rijswijk. Ik sta er beide dagen en je kunt er dus een gesigneerd exemplaar van het boek komen halen!

Maar dat is niet het enige om naar uit te kijken. Ik kreeg ook bericht dat mijn far future SF-verhaal ‘Waar je goed in bent’ verschijnt in de bundel ‘Louterend vuur’ die op de Boek10-dag op 14 mei wordt gepresenteerd! En gezien de andere namen op de shortlist bevindt het zich in goed gezelschap. 

Daarnaast publiceert Uitgeverij Macc de bundel 'Vampieren & Demonen' waar twee van mijn horrorverhalen in komen te staan. De nieuwe editie van Fantastische Vertellingen komt er ook aan en is alvast te bestellen. Van mij staan er drie recensies in. En ik hoor in juni waarschijnlijk of er weer een verhaal van mijn hand is geselecteerd voor de 'Ganymedes'-bundel! Het worden dus weer spannende tijden en begin juli zal ik jullie er weer alles over vertellen!

Novelle op komst, cover bekend, nieuwe bundel en veel recensies

De warmte, dat mogen jullie best weten, gaat me niet in de koude kleren zitten. Afgelopen mei was een van de warmste meimaanden ooit en juni heeft ook al een paar benauwde dagen gehad. Dat was zweten geblazen. Gelukkig dacht ik er meestal op tijd aan genoeg water te drinken. In elk geval voor één project was het benauwde weer een geschikte inspiratiebron. In mei schreef ik namelijk op verzoek van schrijver en uitgever Patrick Berkhof een novelle van 21.912 woorden die zich afspeelt in zijn verhaalwereld Dizary. De novelle speelt zich af in een tropische jungle en ik kon plots uit eigen ervaring beschrijven hoe het aanvoelt daar te lopen. Patrick overhandigde mij de sleutel tot Dizary en benoemde mij tot ereburger van deze Wold. In de officiële aankondiging op zijn blog kun je er meer over lezen! De titel van de novelle moet ik nog even geheimhouden, maar wat wel zeker is, is dat je hem in het najaar kunt aanschaffen. Ik hou jullie op de hoogte!

Eerst komt echter een ander boek van me uit, mijn tweede SF-verhalenbundel 'Het teken in de lucht', die verschijnt bij Godijn Publishing als onderdeel van Boek10 2018. Begin juni werden de covers van de tien boeken bekend gemaakt en dus ook die van mij. Mijn goede vriend en illustrator Cornell Göksu heeft zich uitgesloofd op de afbeelding. Het boek verschijnt op de Boek10-dag op 29 september. Je kunt je daar nog voor aanmelden als je erbij wilt zijn. Op diezelfde dag verschijnt ook de bundel 'Aangenaam', waar mijn korte verhaal 'De bevrijder' in zal verschijnen en de bundel 'Grijze Klever', met de top 25 uit de gelijknamige verhalenwedstrijd. Ook daar heb ik een verhaal voor opgestuurd. Mijn nieuwe SF-roman 'De afvallige ster' waarvan ik in het vorige bericht de cover kon laten zien, zal eind november uitkomen, waarschijnlijk op de wintereditie van Castlefest.
Ik heb mijn website een beetje aangepast, zodat nu alle te verschijnen publicaties op een eigen pagina staan. Zo kun je zien wat er nog van mijn hand zit aan te komen!

Ik kijk in dit bericht echter niet alleen vooruit naar toekomstige publicaties. Zo stond ik in het weekeinde van 27 en 28 mei met mijn uitgever Godijn Publishing op Keltfest, een fantastisch festival. Op de eerste dag van het festival vond de officiële presentatie plaats van de bundel 'Achterblijvers'. Deze bundel bevat de 25 beste SF- en fantasyverhalen van de wedstrijd met dit thema, georganiseerd door Godijn Publishing. Ik had de eer dat ik in de jury mocht zitten en meebeslissen welke verhalen publicatie verdienden. Het is een heel mooie bundel geworden. Ik mocht zelf ook een bonusverhaal schrijven. Dat werd mijn SF-verhaal 'De tuinman'. Op het festival hielden we een kleine ceremonie, met veel mede, om de aanwezige deelnemers te feliciteren en hun prijs dan wel een bundel te overhandigen. Je kunt zelf de bundel bestellen op de website van Godijn Publishing.
Verder verscheen de nieuwe editie van het tijdschrift Fantastische Vertellingen. Dit keer zonder verhaal van mijn hand, maar wel met drie recensies die ik heb geschreven en een essay over de Dag van het fantastische boek. Ook Paul van Leeuwenkamp heeft over de 'dag' geschreven. Verder een stripverhaal, tekeningen en erg leuke verhalen in dit prachtige kwartaalblad. In het volgende nummer (nr 47) komen ook weer recensies van mij, maar ook mijn verhaal 'De zwarte schim', met een illustratie van mijn hand. Neem een abonnement, dan hoef je niks te missen.
Ook leuk om te melden is dat het boek 'Woestijnvaders' waar ik de redactie van heb gedaan en dat is verkozen tot beste theologische boek van 2015, in een nieuwe editie is uitgekomen, nu in tijdschriftformaat. Aanrader!

Geekwebsite Fantasize publiceerde ondertussen twee van mijn essays. Het eerste, 'De levensechte werelden van Kim Stanley Robinson', gaat over een van mijn favoriete schrijvers. Elke keer als ik een boek van hem lees, raak ik geïnspireerd om zelf nieuwe verhalen te verzinnen. Wat is zijn geheim? Het tweede, 'Het avontuur roept', gaat over de vraag waarom ik van jongs af aan zo graag avonturenverhalen lees (en schrijf). Wat is de aantrekkingskracht van dit genre, en waarom kijken sommige mensen erop neer?
Anthonie Holslag zette mij in de schijnwerpers op zijn blog en nam een uitgebreid interview met me af over mijn liefde voor SF, de thema's in mijn verhalen, de oplaaiende discussie over genre en literatuur en wat ik wilde dat ik geweten had toen ik met schrijven begon. Je kunt het hier lezen.
De podcast over SF-klassieker Fahrenheit 451 waaraan ik had meegewerkt op de Dag van het Fantastische Boek is ondertussen ook online verschenen. Een levendige discussie over een boek dat actueler is dan ooit. 

Ook verschenen er de afgelopen twee maanden weer veel nieuwe recensies over mijn boeken. Vooral op 'De Krakenvorst, boek 2: Kartaalmon' kwamen veel positieve reacties. Boekblogger Angela van de blog Faeraphel schreef bijvoorbeeld: 'De karakters worden alleen maar verder uitgewerkt en je leert ze steeds beter kennen. Alecia heeft problemen met haar geloof en Tarid heeft heel zijn droom uit het eerste boek opgegeven, wat echt perfect bij zijn karakter ontwikkeling past! Maar ik denk dat Frelik de meeste ontwikkeling heeft gehad. Ik houd gewoon van karakter ontwikkeling!'
Ook Wendy Koedoot was positief: 'Het verhaal leest vlot doordat de gebeurtenissen en ontwikkelingen heel snel op elkaar volgen. Je zit steeds op het puntje van je stoel van verbazing of door de acties die er gaande is. Er zijn momenten bij dat je het allemaal zo realistisch lijkt dat je bijna naar adem moet happen ...'
Tazzy Jeninga van de blog 'Ik hou van horror, fantasy en spanning' was erg te spreken over 'De Krakenvorst, boek 2: Kartaalmon'! 'De auteur beschrijft alles zo beeldend, dat je het vóór je ziet. Het komt als een film aan je voorbij. Het einde is afsluitend en je hebt er vrede mee. Ik vond het boek spannender dan deel 1, dus daarom geef ik nu een 9! Dat zijn 4,5 sterren.'
In het laatste nummer van SF Terra stond een mooie recensie van 'De Krakenvorst, boek 2: Kartaalmon': 'Dit tweede deel is een mooie afsluiter van een goed avontuurlijk verhaal. Een Nederlandse fantasy die je op het puntje van je stoel laat zitten ... Je hebt haast niet door dat je aan het lezen bent, het is alsof je er echt bent. Jij bent in gevaar, jij maakt het avontuur mee ... het verhaal is super goed geschreven.' Je leest de recensie op mijn website.
Een lezer op Hebban schreef: 'De schrijfstijl is eentje die heel vlot leest en de aandacht van de lezer vasthoudt tot het zelfs moeilijk wordt om het boek even weg te leggen. Je wordt als het ware meegezogen in het verhaal. De conclusie is dat dit een boek is dat de aandacht van de lezer volledig vasthoudt en dat na uitlezen van het boek zeker smaakt naar meer.'
Marcel van der Rijst las beide boeken van het tweeluik 'De Krakenvorst' en was er enthousiast over. Hij noemt 'Keruga' meeslepend en schrijft: 'Het komt langzaam op gang, maar op een gegeven moment zat ik geheel in het verhaal en ontspon er een mooi verhaal over menselijkheid, over de vragen die mensen stellen in het leven en de onzekerheden die ze tegenkomen.'  Marcel raadt iedereen aan het te lezen, vooral samen met boek 2 'Kartaalmon'. 'Dit is een doordacht verhaal geworden. Het verhaal valt mooi in elkaar. Hij heeft een aantal zaken voor de plotwendingen al gezaaid in deel 1: Keruga en die vallen in dit tweede deel mooi op zijn plaats. Met al is dit goede en meeslepende Fantasy geworden. Een aanrader voor iedereen die van Fantasy houdt met een menselijke tint.' 
Een uitgebreide bespreking van mijn bundel 'Conquistador' tenslotte prijst de natuurbeschrijvingen in mijn verhalen en de origineel bedachte toekomstmogelijkheden. 'De holle werelden die ontdekkingsreiziger Jonas ontdekt zijn wonderschoon, sprankelend en levensecht beschreven. In de gletsjerwereld krijg je het plaatsvervangend koud, de dinosaurussen lijken echt te bestaan en wanneer je op asteroïde DF-345 landt lijkt het wel zomer en proef je de lucht.

Dat was nog niet alles wat ik over de afgelopen maanden te melden heb. Ik schreef nog een nieuw kort verhaal van 2780 woorden, wat volgens de proeflezers weer heel anders was dan mijn vorige verhalen en begon aan een iets langer verhaal. Verder sprak ik met Theo Barkel van uitgeverij Macc over onze plannen voor de Castlefestkronieken. Ik mocht het eerste deel van de nieuwe trilogie dat hij schreef redigeren en ga in de zomer zelf het tweede deel daarvan schrijven. Dat komt uit in augustus 2019 en wordt een feest voor liefhebbers van Sherlock Holmes en oude SF-klassiekers. Ook gaan Theo en ik samen een verhaal schrijven. We hebben het plot al in grote lijnen bedacht en gaan binnenkort aan de slag! Eerst moet ik echter 'De afvallige ster' nog herschrijven. Collega-auteur Vince Penders heeft het manuscript voor mij gelezen en van waardevolle opmerkingen voorzien, zodat ik weer een heel stuk verder kan komen.
Het mooiste nieuws is nog het evenement waar ik aan meewerk, samen met Esther Wagenaar en Johan Bakker. Op vrijdag 22 juni om 19.30 uur organiseert boekhandel Van Rietschoten (Keizerswaard 8,  Rotterdam) een sciencefiction-avond. Onder het motto: NEDERLANDSE SCIENCEFICTION: VEELZIJDIG EN VERRASSEND gaan we in gesprek met het publiek en middels verhalen, beelden, muziek en discussies nemen we de aanwezigen mee naar wondere werelden die dichterbij zijn dan je misschien denkt. De toegang is vrij. Wel aanmelden graag: boekhandel@vanrietschoten.nl.
Kun je hier nou onverhoopt niet bij aanwezig zijn, dan kun je me op zondag 1 juli ontmoeten op de boekenmarkt in Dordrecht, waar ik in de stand van Macc zal staan. Vervolgens zal ik acte de presence geven op Castlefest (3,4 en 5 augustus). Kortom, er valt de komende maanden weer genoeg te beleven!

Het leven, het heelal en de rest in 2018

Ja, de titel is een verwijzing naar het bekende boek van Douglas Adams dat elke zichzelf respecterende nerd dan wel SF-lezer toch wel tot zich genomen dient te hebben, de 'Hitchhikers guide to the galaxy'. Maar geen paniek, ik leg het uit: het gaat om het antwoord op het leven, het heelal en de rest. Een supercomputer geeft dat en het is de leeftijd die ik in 2018 bij leven en welzijn hoop te bereiken. Een hele prestatie! Vooral als je bedenkt welke obstakels 2017 allemaal opwierp om te zorgen dat ik het niet zou halen ...
Oké, dat is misschien wat overdreven, maar een heel fijn jaar was het in sommige opzichten niet. De social media staan vol over wat er aan de andere kant van de oceaan gebeurt onder president/alleenheerser Trump en ook al is dat ver weg, de gevolgen van sommige van zijn beslissingen zouden ook voor ons consequenties kunnen hebben (het ontkennen van klimaatverandering, het opzwepen van extreem rechts gedachtegoed, het afkalven van waarheidsvinding door alles 'fake news' te noemen, het beledigen van Noord-Koreaanse leiders en het dreigen met kernoorlog). Het leidde bij mij tot behoorlijk wat bezorgdheid en onrust - vooral in combinatie met de toch al zorgwekkende berichtgeving over klimaat, plastic in de oceanen, de teloorgang van het Groot-Barriererif en het uitsterven van nog meer diersoorten. Ook de Nederlandse politiek bleek niet goed voor mijn bloeddruk - het idee dat zo'n groot deel van de Nederlandse bevolking zich blijkt te scharen achter de gedachten van Wilders en Baudet (en dat die laatste zo'n aandacht krijgt en politicus van het jaar wordt terwijl zijn denkbeelden zo ontzettend schadelijk zijn) zorgt dat ik weinig hoop kan hebben voor de toekomst en soms neig mezelf een misantroop te noemen.
Ook niet heel goed voor mijn gemoedsrust was de reorganisatie op kantoor. Aan het begin van het jaar leek er nog niks aan de hand te zijn, maar toen werd plotseling aangekondigd dat de bezetting met een derde moest krimpen. Niet alleen bleek de redactie van het Tijdschrift voor Diergeneeskunde een stuk kleiner te worden en moest ik solliciteren voor mijn eigen functie, ook had ik als lid van de personeelsvertegenwoordiging een belangrijke verantwoordelijkheid. Gelukkig bleek ik mijn baan te behouden, maar dat we met minder mensen zijn is vooral tijdens de deadlineweken heel goed te merken. Met een flinke griep in het voorjaar en bronchitis is het najaar liet mijn gezondheid ook wat te wensen over en in december overleed mijn enige nog overlevende grootouder op 98-jarige leeftijd. En dan was er nog mijn aquarium waarvan de steunbalk voor de tweede keer losschoot, en de voorruit angstwekkend bol kwam te staan ...

Het idee zelf mijn aquarium te moeten vervangen was nogal stressvol, maar de Delftse aquariumhandel Romberg bleek dat allemaal te kunnen regelen in het was in één ochtend gepiept: een nieuwe, moderne bak! Ik geniet er erg van, ook omdat ik de vissen regelmatig zie. Ik moet alleen wel nog zorgen dat het ecosysteem in het aquarium zich weer herstelt, er zit nu nogal wat alg in. De rest van de aquariums doet het goed! We kregen er dit jaar zelfs een huisdier bij, dwerghamster Dipper. Ik merkte al snel dat ik mijn beeld van hamsters (saaie dieren die alleen maar slapen) moest bijstellen, want Dipper bleek een actief beestje met een heel eigen willetje, dat dol is op meelwormen. We genieten erg van hem! Vooral als hij weer eens ondersteboven aan het dak van zijn kooi hangt ...
De stress van afgelopen jaar bleek mijn slaap niet te zeer aan te tasten en het werd een uitzondering als ik vaker dan één keer wakker was per nacht. Ik voel me ook vaker uitgerust en de man met de hamer laat me eigenlijk het hele jaar al met rust. Voor het eerst in heel wat jaar kan ik met vertrouwen de nacht in en het komt zelfs voor dat ik een hele nacht zomaar doorslaap! Voor mij een grote verbetering. Ik ben ook steeds beter in staat wat er op kantoor of in de familie gebeurt te relativeren, mede dankzij de antidepressiva, en loop niet meer te piekeren over zaken waar ik toch niks aan kan veranderen.
Wat ook bijdraagt aan een goede stemming is de grote vlucht die mijn schrijfactiviteiten hebben genomen. Dat had ik niet kunnen bedenken toen ik vijf jaar geleden het schrijven van fictie weer actief aanpakte. 'De Krakenvorst, boek 1: Keruga' kreeg goede recensies, net als mijn eerste SF-verhalenbundel 'Conquistador' die in mei 2017 verscheen. In november kwam 'De Krakenvorst, boek 2: Kartaalmon' uit. Verhalen van mij verschenen verder in diverse bundels: 'Ganymedes 17', 'Rouw om mij', 'Influisteraar', 'Edge.Zero 2016', 'Wereldbedenkers' en 'Verwoord'; in de tijdschriften Fantastische Vertellingen, The Flying Dutch en SF Terra; en online op meerdere plekken (21 gepubliceerde korte verhalen in totaal). Verder won een verhaal van mij de derde prijs in een Valentijnsverhalenwedstrijd. Ik was vaste recensent voor Fantastische Vertellingen en begon deze zomer met het schrijven van een maandelijkse column voor geekwebsite Fantasize. Om mijn boeken te promoten stond ik met mijn twee uitgevers regelmatig op beurzen en festivals. Bijzonder was de koude februaridag op het terrein van TV-programma Utopia, de gezellige sfeer op Keltfest en Castlefest, de panels over SF en schrijftechnieken op Comic con Amsterdam en het geven van een lezing op de cultuurdag in Bergen op Zoom. Het was wat vermoeiend, maar ik heb heel veel mensen blij kunnen maken met een gesigneerd boek en leuke gesprekken gehad met lezers en fantasyliefhebbers. Absoluut de moeite waard! Om aan de promotie van mijn boeken te kunnen werken ben ik weer op Twitter actief geworden (het voelt alsof ik niet ben weggeweest) en mijn schrijverspagina op Facebook bereikte 400 volgers.
Ik ben dit jaar ook creatief bezig gebleven. Zo heb ik getekend en verschenen mijn eigen illustraties bij mijn verhaal in de laatste Fantastische Vertellingen. Ik ben natuurlijk ook blijven schrijven. Ik schreef een non-fictieboek op basis van dertig filmbesprekingen en stuurde dat naar een uitgever. Daarnaast schreef ik een SF-roman en elf nieuwe korte verhalen (waaronder een paar uitstapjes naar het horrorgenre). Behoorlijk productief kun je wel stellen.
Maar ik hou ook van lezen. Ik las dit jaar meer boeken dan ooit, namelijk 90 stuks, waarvan 53 van Nederlandse auteurs. Ik las deel 3 tot en met 8 van de Malazanserie van Steven Erikson en de eerste negen delen van de Ganymedesreeks. Van alle boeken schreef ik recensies op goodreads en hebban, vaak behoorlijk uitgebreid. Ik heb ook weer leuke films gezien en dankzij Netflix toffe series gekeken (Doctor Who, The Expanse en de nieuwe Star Trek, om er een paar te noemen). Met Bianca ben ik bovendien regelmatig naar de dierentuin gegaan (sinds april heb ik een abonnement voor Blijdorp en dat bevalt uitstekend) en naar het museum of een dagje naar de vlindertuin in Leidschendam, het strand van Scheveningen of de Slegte in Leiden. Ook hebben we onszelf weer regelmatig getrakteerd op een heerlijke lunch bij Zondag in Delft.
Kortom, het was al met al een goed jaar!

Volgend jaar wordt mogelijk nog beter! In elk geval zit er geen nieuwe reorganisatie aan te komen op kantoor (hoop ik) en mijn aquarium zal het ook wel uithouden. Ikzelf zit in elk geval weer vol plannen. Veel daarvan komen natuurlijk niet uit, dus het is leuker om me te laten verrassen, maar een paar dingen weet ik zeker!
Zo zal eind september mijn tweede SF-verhalenbundel verschijnen, als deel van het Boek10-project 2018 van Godijn Publishing. 'Het teken in de lucht' is een zogenoemde 'mozaïek-roman', negen korte verhalen die samen één geheel vormen en vertellen over de opkomst en de val van het rijk van de 'Autoriteit'. Hou het in de gaten! Uitgeverij Macc brengt verder in 2018 mijn SF-roman 'De afvallige ster' uit. Dit verhaal over Dysonbollen, samengestelde intelligenties en buitenaardse levensvormen behandelt thema's als de gevolgen van pesten en het omgaan met veeleisende ouders. Ik ben er heel trots op en hoop dat het veel lezers zal gaan vinden. Daarnaast liggen bij Stichting Fantastische Vertellingen mijn verhalen 'De soldaat die koningin werd' en 'De sprinkhanen', die in de serie 'Rare boekjes' zullen uitkomen in een boekje getiteld 'Mieren en sprinkhanen'. Ik ben er heel blij mee ook deze verhalen met lezers te kunnen delen! Stichting Fantastische Vertellingen publiceert verder in februari de bundel 'Tenenkrommende verhalen' - waarin ook een verhaal van mij komt te staan, en in de zomer 'Ganymedes 18' waarvoor ik ook een verhaal en enkele gedichten heb ingestuurd. Ik doe verder mee met een verhaal aan het project '28x blauwe violen' van Godijn Publishing en twee verhalen van mij komen te staan in de tweede bundel van 'Historische Verhalen' die op 2 februari uitkomt. Ik hoop verder te publiceren in De Horizonvreter, Fantastische Vertellingen, SF Terra, The Flying Dutch en op Fantasize.
Voor mijn boeken zal ik ook dit jaar weer op festivals en beurzen te vinden zijn. Iets minder dan afgelopen jaar, want het bleek soms wel heel vermoeiend, maar ik ben in elk geval aanwezig op beide Elfia's, beide Castlefests, Kelftfest, verschillende comic cons en op de boekenmarkt in Dordrecht.
Plannen voor nieuwe boeken heb ik natuurlijk ook en ik merkte de afgelopen week dat het weer begon te jeuken - ik zal snel weer achter de computer kruipen. Ik heb namelijk een goed idee voor een SF-novelle, getiteld 'De groene toren'. Als tiener begon ik aan een SF-verhaal met deze titel, maar ik heb het in een vlaag van godsdienstbevlogenheid destijds weggegooid. Nu kan ik het opnieuw schrijven, met een toegevoegde dosis maatschappelijke relevantie. Ik doe mee aan een nog geheim project met andere SF-schrijvers, en kan niet wachten te beginnen aan mijn bijdrage daarvoor. Ook zal ik in 2019 het vijfde deel van de serie 'De Castlefestkronieken' verzorgen, verder bordurend op deel vier dat door Theo Barkel wordt geschreven - voor mij komt een langgekoesterde droom in vervulling, want ik mag schrijven over een Victoriaanse meesterdetective waar ik al heel lang fan van ben. Mijn idee voor een Young Adult SF-roman ligt er ook al een tijdje en misschien kan ik daar dit jaar ook al aan gaan beginnen. En wie weet welke ideeën ik nog krijg voor korte verhalen ... Ten slotte zal er ook dit jaar elke maand een nieuw essay van mijn hand verschijnen op Fantasize.
De huisdierschare zal gelijk blijven dit jaar, al staat er een klein paludarium in bestelling bij mijn knutselende broer Marten, en ik heb bescheiden leesdoelen gesteld (ik ga in elk geval niet de 90 weer halen). Onder andere wil ik de Duncton Wood-series van William Horwood herlezen. Het wordt daarnaast een mooi filmjaar: de nieuwe Avengers, The Incredibles 2 en Wreck it Ralph 2, Solo a Star Wars movie, nieuwe X-menfilms, en ga zo maar door! En ik heb een stapel games gekocht, waaronder de vierde Mass Effect, waardoor ik me dit jaar niet zal hoeven vervelen. Maar Bianca en ik willen ook weer regelmatig naar de dierentuin, naar stripbeurzen, naar musea, naar de bioscoop en naar terrasjes en naar vrienden. Genoeg te doen dus! Ik wens jullie een heel goed 2018 en als je mijn schrijverspagina op Facebook nog niet volgt: van harte aangeraden!

'De afvallige ster' komt uit in 2018 maar 'Ganymedes 17' is nu al verkrijgbaar

En zo zijn er opeens weer twee maanden verstreken sinds ik mijn vorige tweemaandelijkse blogpost schreef. En opnieuw is de afgelopen twee maanden meer gebeurd op schrijfgebied dan ik kan opsommen ... Maar ik zal een poging wagen! Om te beginnen meldde ik in mijn vorige bericht dat ik begonnen was met het schrijven van mijn SF-roman 'De afvallige ster' (ik was toen net klaar met de eerste twee hoofdstukken). De inspiratie had me flink te pakken, want op 20 juli was het boek af. In zes weken had ik bijna 76.000 woorden geschreven. Ik moest er ook een paar dagen van bijkomen, om eerlijk te zijn. Ik stuurde het manuscript, nadat ik er nog een keer doorheen was gegaan, naar Theo Barkel van uitgeverij Macc. Op Castlefest, het eerste weekeinde van Augustus, vertelde hij me dat hij het een mooi, goed geschreven boek vond, en dat hij het graag wil uitgeven. Ik kan dus bij dezen melden dat 'De afvallige ster' in 2018 gaat verschijnen! Ik kijk er erg naar uit, want dit boek gaat over onderwerpen die me na aan het hart liggen, zoals pesten, zelfbeeld en ouders met hoge verwachtingen, maar bevat ook sommige van de meest grootschalige actiescènes die ik tot nu toe heb geschreven!

Ander mooi nieuws kreeg ik een paar dagen na het publiceren van de vorige blog, namelijk dat mijn verhaal 'Thuisreis' en een gedicht van mijn hand waren geaccepteerd voor de jaarlijks verschijnende bundel 'Ganymedes 17' - de organisatie hield het spannend, want ik kreeg eerst een mail waarin stond dat mijn verhaal was afgewezen, maar die bleek per abuis te zijn verzonden! Nou ja, beter dan andersom, zal ik maar zeggen. Ondertussen is 'Ganymedes 17' verschenen en zoals je op de foto kunt zien was ik er erg blij mee! De bundel heb ik ook alweer gelezen ondertussen en hij beviel me zeker, vooral omdat er relatief veel SF-verhalen in staan. Wie een tof SF-verhaal van mij wil lezen en ook wil kijken wat er nog meer gebeurt in het fantastische genre in Nederland, mag deze bundel niet missen! Je kunt hem bestellen op de website van Fantastische Vertellingen.
Ik heb een paar maanden geleden ook verhalen opgestuurd voor de EDGE.Zero-wedstrijd. Dit is een wedstrijd die beoogt het beste genreverhaal van het vorige jaar te belonen, en het is de bedoeling dat verhalen die in bundels en tijdschriften hebben gestaan of aan wedstrijden hebben meegedaan worden opgestuurd. Ik had meerdere verhalen opgestuurd. Een paar daarvan bereikten de 'longlist' en een kwam terecht op de 'shortlist'. En dat betekent dat mijn verhaal 'De ijzeren vrucht' (waarmee ik had meegedaan aan Trek Sagae) zal worden gepubliceerd in de EDGE.Zero-bundel die eind september uitkomt! Je krijgt de bundel automatisch als je bent geabonneerd op de Wonderwaan (leuk tijdschrift!), maar hij zal ook afzonderlijk te bestellen zijn.
Op 6 augustus verscheen op de website Historische Verhalen mijn verhaal 'De pastoor en de leviathan', dit keer geen SF-verhaal, maar een historische vertelling over de St. Lucia-vloed. Ik was er erg blij mee, en later dit jaar verschijnt nog een verhaal op deze website. De verhalen zullen begin 2018 verschijnen in een bundel!
Ik plaatste zelf op Sweek mijn wat oudere verhaal 'De Tyrannosaurus', dat naast verwijzingen naar Jurassic Park ook knipoogt naar 'The Two Towers' en de Star Wars-films.

De SF Terra (ook een leuk tijdschrift) publiceerde in augustus mijn verhaal 'Wereld van monsters', over een man die zoekt naar een tijdlijn waarin de olifantsvogel, de Tasmaanse buidelwolf en dergelijke niet door de mens zijn uitgeroeid. Er stond ook een prachtige illustratie bij! Ik was onder de indruk.
Tenslotte plaatste Anthonie Holslag, zelf ook een begaafd auteur van spannende, psychologisch gelaagde verhalen, op zijn website mijn SF/Horror-verhaal 'Vruchtvlees', dat hij zelf als 'beklemmend' beschreef.
Weer veel om trots op te zijn! En er gaat nog het een en ander aankomen dit jaar aan bundels en verhalen. Bovendien heb ik weer twee verhalen opgestuurd om mee te dingen naar de Harland Awards. Dat zal voorlopig de laatste wedstrijd zijn waar ik aan meedoe, want het kost me iets teveel tijd, en de spanning rond de uitslagen van de wedstrijden is ook niet altijd even gezond voor me. Ik moet in elk geval tot april 2018 wachten tot ik hoor wat de jury van mijn inzendingen vond!

Ook wat betreft de promotionele activiteiten waren het twee drukke maanden. Zo stond ik 2 juli met mijn collega's van Macc op de boekenmarkt in Dordrecht, wat heel gezellig was - en ik heb veel boekenliefhebbers ontmoet. Ik vond er bovendien tweedehands delen 1 t/m 9 van de Ganymedes-serie! Het weekeinde daarna trokken we naar Gent voor de comiccon aldaar - het was er warm (mijn middeleeuws kostuum was niet echt berekend op de weersomstandigheden), er liepen prachtig verkleedde mensen rond, maar helaas weinig mensen met interesse in onze boeken. Anders was het op Castlefest, waar ik twee dagen in de schrijverstent stond, en zowel De Krakenvorst, boek 1: Keruga, als Conquistador veel nieuwe lezers vonden. Het volgende evenement wordt Comiccon Amsterdam komend weekeinde in de RAI, waar ik voor het eerst aan panels ga deelnemen, op zaterdag aan een panel over SF, en op zondag aan een panel over schrijftechnieken!

Lezers blijken nog steeds positief over mijn boeken. De laatste weken werd ik overspoeld door een ware vloedgolf van recensies voor Conquistador. Een positieve Biblionrecensie (ik hoop dat veel bibliotheken mijn boek gaan aanschaffen), maar ook een enthousiaste aanbeveling van Moon Kager: "Door de beeldende schrijfstijl van Klein Haneveld gaat er voor de lezer een hele wereld over. Wanneer je houdt van Science Fiction kun je 221 bladzijdes genieten van de wereld die Johan voor je heeft geschapen. Het ene verhaal zal je beter passen als het andere, maar in elk verhaal word je verrast door veel creatieve hersenspinsels."
Paul van Leeuwenkamp schrijft: "Met Conquistador toont Johan Klein Haneveld zich een vakkundig sciencefictionschrijver die in een degelijke stijl goed gecomponeerde verhalen schrijft over onderwerpen die er toe doen ...  Johan Klein Haneveld verklaarde zich meermalen een liefhebber van Asimov en Clarke, en is ook in de traditie van die auteurs dat hij, op eigen en eigentijdse wijze, sciencefictionverhalen schrijft."
Ook Henk Medema is enthousiast: "Misschien is dat de kracht van het boek: het wisselende perspectief van de verhaallijnen en de verschillende metaforen, zodat de lezer steeds weer in een nieuw soort peinzen wordt achtergelaten. Dat is veel waard."
Boekenblogger Marcia van der Swan, de enige in SF gespecialiseerde blogger die ik ken, was ook te spreken over mijn bundel: "Johan Klein Haneveld schrijft vlot, maar tegelijkertijd heel beeldend. De meeste verhalen zag ik dan ook als een film aan me voorbij trekken. Ik vond het bovendien erg leuk dat er doorheen de verhalen heel wat referenties naar andere Sci-Fi boeken en auteurs verstopt zitten. Hierdoor kreeg ik een heel duidelijk beeld van de auteur: een science fiction nerd met kennis van en liefde voor het genre, die ook nog eens goed kan schrijven."
En dan waren er ook nog recensies van Tazzy Jeninga, Natascha van Limpt en Hanneke Tinor-Centi. Ik voelde me verwend.
Ook De Krakenvorst, boek 1: Keruga wordt nog steeds gelezen. Zo kreeg mijn boek van Connie Flipse van Connies boekenblog een positieve beoordeling: "Aan het einde van dit deel is bij alle drie de personages hun leven totaal overhoop gehaald en worden ze geconfronteerd met uiteenlopende uitdagingen en vijanden. Waarbij de lezer door de rustige en uitgebreide opbouw langzaam maar zeker helemaal bij betrokken is geraakt."

Wat verder memorabel was in de afgelopen twee maanden was de bijeenkomst met vijf andere SF-schrijvers bij Jasper Polane (uitgeverij Quasis) thuis. We gaan samen namelijk een heel tof project op poten zetten. Ik kan er nog niet te veel over kwijt, maar het zal de SF als genre weer in de schijnwerpers gaan zetten in Nederland, zodat je er als lezer echt niet meer omheen kunt. Je zult er nog veel over gaan horen, de komende paar jaar.
Verder kwamen de schrijvers van uitgeverij Macc bij elkaar op de jaarlijkse schrijversdag. Daar werd heerlijke gegourmet, en veel gelachen, maar er werden ook concretere plannen gesmeed. Zo meldde Theo Barkel dat de promotionele bundel met korte verhalen van de Macc-schrijvers er daadwerkelijk gaat komen (daarin zullen jullie mijn verhaal 'Symbiose' kunnen aantreffen). Verder vertelde hij dat een Duitse uitgeverij interesse heeft boeken van uitgeverij Macc in het Duits uit te brengen. Het zou gaaf zijn om met De Krakenvorst een nieuwe markt aan te kunnen boren! En we hebben afgesproken dat ik in 2019 het vijfde deel ga schrijven van de Castlefestkronieken. Deel 3 kwam begin deze maand uit op Castlefest, en was voor mij ook een primeur, want het was het eerste boek waar ikzelf als personage in voorkwam, en bovendien een van mijn creaties, de Kraken uit mijn fantasyroman! Ik ben er heel trots op. En het wordt erg leuk zelf te schrijven over het festival, fantasyboeken en bekende karakters, mogelijk met een steampunktintje ...

Ik heb ook nog heel wat andere dingen geschreven behalve verhalen de afgelopen maanden. Zo ben ik in augustus 'Schrijver van de maand' op de blog 'Ik hou van horror, fantasy en spanning ...'. Daarvoor schreef ik een essay over de rol van dinosauriërs in mijn fictie (vergezeld van enkele illustraties van mijn hand). Maar ik schreef ook een tweede bijdrage over de verschillen tussen SF en fantasy en waarom we ze allebei hard nodig hebben, vooral in deze tijd.
Mustreads or not plaatste een interview met mij, net als uitgeverij Macc en Tazzy Jeninga.

Over twee maanden zal ik vast weer genoeg te vertellen hebben. Ik krijg namelijk binnenkort het manuscript van De Krakenvorst, boek 2: Kartaalmon terug van mijn uitgever om te herschrijven, zodat het eind dit jaar kan verschijnen (daar ga ik hard aan werken), de volgende Fantastische Vertellingen komt uit (dit keer zonder verhaal van mij, maar met drie boekbesprekingen), de terdoopbestelling van Ganymedes 17 vindt plaats (op 9 september in Amsterdam), het culturele festival in Bergen op Zoom op 7 oktober waar ik een korte lezing zal houden en er komen weer fantasyfestivals aan als Elfia en verschillende Comiccons! Volg me op mijn facebookpagina Johan Klein Haneveld, schrijver om van alles op de hoogte te blijven!

Levensveranderende boeken 4 (herpublicatie)

Ja hoor, daar zijn we weer! Welkom bij de vierde aflevering van 'levensveranderende boeken'. Uw presentator voor vandaag: Johan Klein Haneveld. Geef hem een warm applaus! Dank u, dank u. Gaat u toch zitten...

Ahem...

Zonder verdere ophef verder met weer een boek van John Eldredge. Ik kan er niets aan doen, maar zijn boeken hebben mijn denken over het christelijk geloof vijf jaar geleden ingrijpend veranderd. Niet eens omdat hij zulke radicaal andere dingen beweert, maar meer vanwege de manier waarop hij ze presenteert: in een toegankelijke stijl en met talloze voorbeelden uit zijn leven en uit films en boeken. Bovendien heeft hij een manier van uitdrukken, waardoor ik steeds bij mezelf denk: 'Hee, zo had ik het nog niet bekeken...' Het derde boek dat ik van hem las (toen ik eenmaal fan van hem was), was The journey of desire. Op de een of andere manier had ik het beeld gekregen dat in het christelijke geloof verlangens maar eng waren. Ze zouden me van God afvoeren en het was het beste maar niet te veel te willen en te voelen. John Eldredge legt uit dat God ons geschapen heeft met onze verlangens. En dat achter veel van onze 'oppervlakkige' verlangens veel diepere verlangens schuilgaan. En dat God degene is die uiteindelijk al deze verlangens zal vervullen. We moeten leren aan de ene kant van onze verlangens bewust te worden, aan de andere kant ermee te leven dat ze nu niet vervuld worden. Dit is inderdaad een reis, maar het einddoel is geweldig. De hemel is de plek waarvoor we zijn geschapen, het slot waar de sleutel van ons verlangen helemaal in past.

Voor de historische correctheid moet ik hier nog een boek van Eldredge noemen, en wel Waking the dead. 'Wat een occulte boeken heb je in je kast staan,' zei mijn broer laatst. 'Doe je soms in het geheim aan voodoo?' Daarover kan ik jullie gerust stellen, voor zover ik weet verricht ik geen enge rituelen. En in elk geval gaat dit boek daar niet over. De doden waar het over gaat zijn wij. Volgens Eldredge zijn wij als de mensen in de matrix: blind voor de grotere wereld om ons heen. Hij zegt dat onze ogen moeten opengaan voor het grotere verhaal. Alle epische verhalen kennen drie overeenkomsten: de held ontdekt een grotere wereld, waarvan hij het bestaan hooguit vermoed had, maar die wel degelijk realiteit is. In deze grotere wereld is een strijd aan de gang. Het is oorlog. En de held heeft een belangrijke rol te vervullen in die strijd. Zo moeten wij ook ons leven gaan zien. Ons leven heeft een bovennatuurlijke dimensie, het is groter dan alleen werken, eten en slapen. Maar tegelijk is er een strijd aan de gang. God en zijn engelen bestaan echt, maar de satan en zijn handlangers ook en zijn voeren oorlog tegen de heiligen. En wij hebben een belangrijke rol in die oorlog. Dit boek opende mijn ogen voor de geestelijke strijd (die ik ook prompt ging ervaren) en voor de werkelijke aanwezigheid van God in mijn leven. Ook een die ik regelmatig heb herlezen, als denk ik over geestelijke strijd ondertussen wat meer genuanceerd.

Dan een boek van Leanne Payne: Gods tegenwoordigheid geneest. Mijn ouders waren al langer heel enthousiast over Payne en haar conferenties en boeken, dus besloot ik uiteindelijk ook maar eens te lezen waar het over ging. Om eerlijk te zijn: dat was niet zo makkelijk. Payne's schrijfstijl staat mijlenver af van die van Eldredge. Het is duidelijk dat ze beschikt over uitgebreide theologische, filosofische en psychologische kennis, maar tegelijkertijd gaat ze daar nogal associatief doorheen. Ik moest erg aandachtig lezen, met een potlood in de hand, om haar bedoeling te begrijpen. Maar soms is het goed als je ergens wat meer moeite voor moet doen. In elk geval pikte ik uit haar werk wel belangrijke concepten op. Dat ons denken en voelen wordt bepaald door de beelden en symbolen in ons hart. Dat verkeerde symboolsystemen, beelden van God, jezelf, de wereld enzovoorts, leiden tot problemen in je dagelijks leven (vooral omdat je daardoor de werkelijkheid anders interpreteert). Dat we dus een 'hersymbolisering' nodig hebben. Dat God daarvoor onder andere verhalen gebruikt, kunst, maar ook andere mensen en de sacramenten. En vooral: een ontmoeting met zichzelf. De aanwezigheid van God ervaren is werkelijk genezend.

Op een heel ander terrein ligt het boek onder redactie van o.a. Cees Dekker: En God beschikte een worm. In dit boek schrijven negentien christenwetenschappers over de verhouding tussen schepping en evolutie en tussen godsgeloof en atheisme. Vroeger las ik veel boeken over het creationisme: een leer die de traditionele schepping in zes dagen probeerde te bewijzenop basis van wetenschappelijke bevindingen . Al sinds een jaar of acht, negen (op het moment van schrijven, dus nu al bijna veertien jaar) geloof ik niet meer dat zoiets mogelijk is. Ik heb geaccepteerd dat God het heelal en het leven heeft geformeerd in een proces, met gebruik van de natuurwetten (die zoals C.S. Lewis schreef de beschrijvingen zijn van wat God doet in de wereld), en dat dit niet de waarde van schepping of van de mens teniet doet. Ik heb geleerd Genesis 1 niet als een wetenschappelijke tekst te lezen, maar meer als gedicht. De waarheden die er in staan zijn waar, maar het zijn geen letterlijke waarheden. Dus ik geloof dat God alles geschapen heeft, dat ik een schepsel ben en niet God zelf, dat God de mens en mij gewild heeft als zijn beelddragers en dat ik daardoor waardevol ben. In dit boek vond ik aansluiting bij andere christenwetenschappers, die hier ook over hadden nagedacht, en tot de conclusie kwamen dat goede wetenschappelijke theoriën en goede bijbeluitleg elkaar niet hoeven tegenspreken. Een langere ontstaansgeschiedenis van het heelal is prima in overeenstemming te brengen met het christelijk geloof. De ware scheidslijn is die tussen het theïsme, dat de natuur ziet als iets dat God heeft gemaakt, en het atheïsme, dat alles terugvoert op toeval. Daartussen is geen verzoening mogelijk.

Tenslotte wil ik wijzen op een boek van Dallas Willard: The divine conspiracy. Ik kende dit boek vooral omdat John Eldredge het aanhaalt, dus toen ik het op een jongerenconferentie tegenkwam, heb ik het direct gekocht. En het is als een soort frisse bries. Willard is filosoof en voorganger en hij combineert een heel heldere, goed onderbouwde schrijfstijl, met een realistische kijk en invoelingsvermogen. Hij benoemt een aantal problemen die ik heb met de manier waarop sommige christenen het evangelie presenteren. Hij noemt dit 'evangeliën van zondemanagement' (vaker genoemd op deze blog). En hij stelt daar tegenover het 'evangelie van het koninkrijk'. Jezus is gekomen om ons deel te laten uitmaken van zijn koninkrijk, en om ons te maken tot mensen die daarin thuishoren. De bekende bergrede beschrijft het leven in dat koninkrijk. We moeten dit gedeelte echter niet opvatten als een nieuwe wet, maar als een beschrijving van de mens die in dat koninkrijk leeft. Als we in Jezus geloven, veranderen we in mensen die op Hem lijken. Mensen dus die van nature bereid zijn van wraak af te zien, de extra mijl te gaan en hun vijanden als medemensen te behandelen. Dit was voor mij echt een nieuwe visie, die mij heel anders deed kijken naar het christelijke leven. Ik heb het daarom ook meerdere malen aangehaald in Indrukwekkende Vrijheid.

In de volgende aflevering een paar boeken die ik heb gelezen in de vijf jaar sinds ik deze serie schreef op mijn vorige blog.

Levensveranderende boeken 1 (herpublicatie)

Sommige van mijn lezers herinneren zich nog wel dat ik vijf jaar geleden ook een blog had: Tol Eressea - inderdaad, genoemd naar de haven van het elfenrijk Valinor uit de verhalen van J.R.R. Tolkien. En morgen is het precies vijf jaar geleden dat ik op deze blog een serie begon over de boeken die mijn leven hebben veranderd. Niet alleen is vijf jaar in internetbegrippen een eeuwigheid geleden, en kan ik dit bericht dus met een gerust hart opnieuw plaatsen op deze blog, ik heb in de tussentijd natuurlijk nog meer boeken gelezen, waardoor het hoog tijd wordt om deze serie aan te vullen. Ik zal de komende weken en maanden wat meer berichten van mijn oude blog opnieuw plaatsen op mijn nieuwe blog.
In elk geval: wat ik toen schreef, geldt nog steeds: een wereld zonder boeken zou voor mij ondenkbaar zijn. En ik merk dat boeken heel erg bijdragen aan mijn groei als persoon. Ik heb het niet alleen over verhalende boeken, hoewel er daar ook veel tussenzitten die me diep in mijn hart raken en die mij inspireren, maar ik lees ook veel boeken over de bijbel en andere christelijke onderwerpen.  Sommige van deze boeken hebben me op nieuwe ideeën gebracht of mijn visie op bepaalde onderwerpen veranderd. En als je denken verandert, verandert ook je leven. Boeken zijn dus levensveranderd. Omdat ik hierover aan het denken was, ging ik eens bij mijn boekenkast staan om te zien welke boeken vooral mij hebben gemaakt tot de persoon die ik nu ben, meer dan andere. Er zijn er veel van, daarom is dit het eerste deel van een serie.

Het eerste dat ik wil noemen is het boek Godsverlichting van Willem J. Ouweneel. Nu was ik in mijn 'bijbelstudieperiode' een groot fan van deze bioloog, filosoof en theoloog, die ook nog eens een bekend spreker was uit de kringen van de 'Vergaderingen'. Dit boek verscheen in 1994, het jaar dat ik begon te studeren aan de Rijksuniversiteit Leiden. Ik weet nog steeds hoe ik dit boek las rond kerst in een huisje in een vakantiepark met mijn ouders. Voor die tijd verdedigde ik fel het standpunt dat de visie van de 'Vergaderingen' op onderwerpen als avondmaal en gemeentevormen de enige juiste was, wat leidde tot de ongelukkige gedachte dat andere kerken 'het licht niet hadden'. Mijn eerste jaar op evangelische studentenvereniging Ichthus liet me wat dat laatste betrof niet lang in de waan, maar hoe moest ik dan wel over deze onderwerpen denken? Rond dezelfde tijd begonnen leidende broeders uit de 'vergaderingen' ook vragen te stellen bij lang geaccepteerde standpunten en opnieuw de bijbel te bestuderen naar wat die nou werkelijk zei. Godsverlichting beschreef de ontdekkingen op dat gebied van Willem Ouweneel. Hij beschreef een bijbelser, liefdevoller manier van gemeente zijn, waar echt ruimte zou zijn voor God om zichzelf te laten zien. Hij haalde zelfs liederen aan uit de Opwekkingsbundel. Ongehoord, maar voor mij erg inspirerend. Het bevestigde mij in mijn zoektocht naar een opener manier van omgaan met andere christenen.

Een ander boek dat in dit proces een grote rol speelde was Water, Wijn en Waarheid van Henk P. Medema uit 1997. Ondertussen bezocht ik de zogenoemde Betteld-conferenties, waar werd gesproken over een nieuwe manier van gemeente zijn. En in die tijd was het postmodernisme een 'hot' onderwerp, onder andere op mijn studentenvereniging. Henk Medema was iemand voor wie ik veel respect had, en nog steeds heb, vooral vanwege zijn heel eerlijke benadering van moeilijke onderwerpen. En in dit boek legde hij uit wat het postmodernisme inhield, hoe het onze maatschappij en onze geloofsbeleving beïnvloedde en hoe christenen de eeuwige waarheid konden blijven verwoorden in een cultuur die niet meer in waarheid geloofde. Het maakte op mij diepe indruk. Ik leerde van dit boek dat er verschillende vormen van waarheid zijn. Alleen de diepste waarheid van God, die Hij heeft laten zien in zijn Zoon, Jezus Christus, is onwankelbaar en vast. Al onze theologische systemen en leerstellingen zijn niet zo onwankelbaar, omdat ze door mensen zijn opgesteld. Ze kunnen de waarheid misschien wel benaderen, maar ze zijn niet dé waarheid. Dit hielp mij om de leerstellingen van de 'Vergadering der gelovigen', die ik altijd voor absoluut en onwankelbaar had gehouden, te relativeren, zonder me direkt een ketter te voelen. Ook bevestigde Medema in dit boek het belang van verhalen, ik de periode in mijn leven dat ik mijn liefde voor verhalen probeerde te onderdrukken.

Ergens in deze periode las ik het boek Leven door de Geest van F. A. Schaeffer. Vanaf de laatste jaren van de middelbare school had ik mij gewijd aan het bestuderen van de bijbel. Ik verslond bijbelstudieboeken, maar daarnaast ook boeken gewijd aan de apologetiek, dat is de intellectuele verdediging van het geloof. Vooral Schaeffer en Lewis spraken mij heel erg aan. Van beide heb ik dan ook een heel aantal boeken nog steeds in mijn bezit. Dit boek is echter niet zozeer een apologetisch boek, maar beschrijft zijn wereldbeeld, waarbij hij zich afvraagt hoe het kan dat christenen in God geloven, maar er geen effect zichtbaar is in hun leven. Toen ik het laatst herlas viel mij op hoe hij aantoont dat we voortdurend ons afhankelijk moeten weten van het werk van Christus voor ons en in ons, en hoe daardoor een significant herstel tot stand wordt gebracht in onze psychologie, in onze relaties en in onze samenleving. Maar ik denk niet dat ik me toen al bewust was van alle gaten in mijn eigen hart. Wat me toen aansprak was zijn opmerking dat we als christenen wel zeggen te geloven in God, maar dat we vaak gaan zitten op de stoel van de ongelovige. We leven als agnosten of atheisten. In de praktijk handelen we niet naar ons geloof. Dat inzicht stimuleerde mij om God als realiteit te willen ervaren en niet alleen maar als intellectueel construct.

Een ander boek dat me tegenwoordig in andere opzichten aanspreekt dan toen ik het de eerste keer las (hoewel ik het nu al minstens drie keer gelezen heb) is Wonderen van C.S. Lewis. Deze vriend van Tolkien (Ha, heb ik hem toch genoemd!), heeft niet alleen maar kinderboeken en SF-verhalen geschreven, maar ook boeken die het geloof verdedigden. Dit boek legt uit dat wonderen mogelijk zijn. Wat mij nu aanspreekt is zijn beschrijving van de vleeswording van Christus en hoe het de bedoeling van God is de schepping te vernieuwen. Maar toen waren er twee dingen die mij troffen. De eerste is Lewis' opmerking dat als onze gedachten alleen maar voortkwamen uit de fysische bewegingen van atomen of neuronen, geen enkele uitspraak 'waar' kon zijn, ook niet die dat gedachten alleen maar uit atomen voortkomen. De bewegingen van atomen, door de fysica tot stand gebracht, hebben geen verband met 'waarheid' of 'onwaarheid'. Dit was voor mij een belangrijk gezichtspunt in mijn denken over de hersenen en het werkelijk bestaan van mijzelf als persoon. Het andere element dat me aansprak was Lewis' uitleg van de natuurwetten. Hij maakte duidelijk dat natuurwetten beschrijvingen zijn van wat God in het universum doet. Het universum is niet als een opgewonden klok die uit zichzelf afloopt. Nee, God is er actief in en 'onderhoudt alle dingen'. Dat de aarde om de zon draait, of een elektron om een proton is volledig het werk van God. Daarom is een brood dat gebakken is uit graan van een akker net zo goed het werk van God als het brood van de wonderbare spijziging, en daarom kan ik God net zo goed danken voor een genezing door een paracetamol als voor een wonderbaarlijk herstel. Het hielp me niet alleen om met wetenschap om te gaan, maar ook om God te zien in de gewone dingen. Lezers van Neptunus zullen dit beeld herkennen. Ik heb het van Lewis.

Een vijfde boek (en het laatste voor deze aflevering), is het boek Geloven is weer mens worden, van Jerram Barrs en Ranald Macaulay. Dit boek heeft echt mijn denken veranderd. De schrijvers (ik herken nu pas hoezeer ze zijn geïnspireerd door Francis Schaeffer), gaan ervan uit dat de mens is geschapen naar het beeld van God, en dat het beeld van God in de mens is hersteld door het werk van Christus. We moeten als christenen dus niet het menselijke minderwaardig achten of terzijde schuiven, maar juist volledig als mensen leven. Het menselijke verstand, de wil, emoties en creativiteit zijn juist waardevol, omdat ze Gods eigenschappen weerspiegelen. Het boek strijdt tegen platonische ideeën in het christendom, die een superioriteit van het geestelijke boven het menselijke argumenteren. Elke leer die leidt tot een verminderd belang van het menselijke is een dwaalleer. Dit heeft radicaal mijn beeld op de mens en op mezelf veranderd. Ik dacht ooit dat mijn 'ik' slecht was, dat ik mijn eigen verlangens, passies en ideeën opzij moest schuiven en me moest laten leven door God. Door dit boek leerde ik dat God juist wil dat ik als mens leef, mijn eigen verlangens ontwikkel en zelf mijn keuzes maak in relatie met hem. Vooral tijdens mijn overspannen periode, waarin ik worstelde met bidden en bijbellezen, hebben deze gedachten mij voorbereid op een meer persoonlijke, menselijkere manier van omgaan met God. Ik kan dit boek niet genoeg aanbevelen.

Volgende keer meer boeken die mij op de een of andere manier hebben aangeraakt.

Albinobomen, Vietnam, X-men, verlossende films, lui zijn, wetenschap en geloof

Een interessant artikel over albino-sequoia's.

Dit klinkt te bizar om waar te zijn: op zoek naar fossielen van reuzenratten ontdekken wetenschappers prehistorische rotstekeningen op Timor (menselijke gezichten, tussen de 10.000 en 12.000 jaar oud).

Vietnam blijkt al miljoenen jaren gekenmerkt te worden door een grote biodiversiteit, blijkt uit fossielenonderzoek. Tot de interessante vondsten behoort een barbeel van twee meter lang.

Eindelijk! De trailer voor X-men: First Class.

De SF-film Logan's Run (over een maatschappij waarin mensen als ze 30 zijn moeten ophouden met leven) wordt opnieuw gemaakt. Ben benieuwd!

Christianity Today kijkt naar drie films van vorig jaar die op de een of andere manier het thema 'verlossing' laten zien.

Op Christ and Pop Culture wordt de vraag gesteld waarom mensen nog lezen. Alleen maar om vermaakt te worden, of ook om te worden veranderd? "We are all works in progress and reading at its best reveals our weaknesses and challenges our thinking. There is nothing wrong with reading for pleasure but there is something wrong with assuming we have arrived at a place where we are beyond influence."

Jeff Dunn vraagt de lezers van Internetmonk of ze wel lui durven zijn. En hij ondersteunt zijn verhaal met een strip van Calvin and Hobbes en een mooi citaat: "By the grace of God I was born lazy. To work, get married, have children, and make problems for myself were all too much trouble. I simply sat in the sun during winter and in the shade during summer, while at night, stretched out on my back on the roof of my house, I watched the moon and the stars. And when you watch the moon and the stars how can you expect your mind not to dwell on God? I couldn’t sleep anymore. Who made all that? I asked myself. And why? … Who made me, and why? Where can I find God so that I may ask him? …Piety requires laziness, you know. It requires leisure—and don’t listen to what others say."

Jesus Creed bespreekt de inzichten van John Polkinghorne over wetenschap en religie: "The insights of science and religion complement each other. They address a different level of our experience of reality. Science is objective and considers the world as an “it.” But there is another realm of contact in relationship – our encounter and relationship with reality. One that science cannot effectively address. The answers a science-only approach yields are inherently unsatisfactory. A religion-only approach gives a global “how” (God did it) but doesn’t really address, and doesn’t need to address, the detailed questions of how. An objective “how” answer is not enough. Music, for example, can be described scientifically as a neural response to the impact of sound waves on the eardrum – this is an objective how answer. Of course, this scientific description hardly exhausts the mystery of music ..."