woensdag 2 maart 2011

Maretak en andere beelden uit Flevoland

Afgelopen zaterdag wandelde ik mee met de Schoenmaten, een wandelclub die ooit is voortgekomen uit een reis van christelijke reisorganisatie Amarant. Een heel exclusieve club. Nee hoor, je moet alleen wel door een lid geïntroduceerd worden als je met ze mee wilt wandelen. Het bleek erg gezellig. Er was een route gekozen door een prachtig gebied in de buurt van Lelystad, en ondanks de grijze lucht en de dreigende regen waren er twintig mensen komen opdagen. Ik had natuurlijk mijn fototoestel bij me.




Niet honderd procent scherp, maar ik laat hem toch maar staan. Riet kan ook mooi zijn.

dinsdag 1 maart 2011

X-menposters, oorlogsvoerende planten, geopereerde boeken, buitenaards leven en gratis zonden

Geeky: filmposters met een X-men-thema En intrigerende posters voor de nieuwe film X-men: First Class.

Er komt een nieuwe film over de gebochelde klokkenluider van de Notre Dame, naar de roman van Victor Hugo, van de hand van regisseur Tim Burton. Zou Johnny Depp een rol krijgen?

Interessant: fossiel DNA kan helpen bij het redden van met uitsterven bedreigde diersoorten, zoals de Tasmaanse duivel. 

Ook planten kennen oorlogsvoering. Zo roeien palmbomen een andere boom uit door jonge plantjes te bestoken met kokosnoten ...

Dit kun je ook met boeken doen: ze opereren. Dat levert geen bloed op, maar maakt wel de 'ingewanden' van de boeken prachtig zichtbaar.

Ik schreef eerder op mijn blog dat de ontdekking van buitenaards leven geen bedreiging zou vormen voor het christelijk geloof. Volgens Tim Stafford zou ook de ontdekking van intelligent buitenaards leven zijn geloof niet doen wankelen. "I don’t believe God has declared humans to be his sole or even his greatest project. All he has to say on that front is that he loves us and wants to set us to work. He nowhere says that he doesn’t love others, or have plans for others. My faith need not be anthropocentric any more than it need be heliocentric. (Christocentric, yes.)" De uitdaging zou er volgens hem in liggen dat christenen hun vooroordelen zouden moeten leren overwinnen, en daarin zijn mensen niet altijd even goed.

Steve Brown schrijft een nieuw boek waarin hij zijn lezers 'gratis zondes' aanbiedt. Daar krijgt hij natuurlijk nogal wat commentaar op - zo makkelijk kan het natuurlijk niet zijn. God disciplineert ons toch ook? Steve antwoordt: "The manipulators (and me on occasion) give the gift with one hand and take it away with the other. In other words: God loves us without condition; but if you don't respond appropriately to his love, he'll take you out to the woodshed and you won't be able to walk for a week. What's with that? ... If there were a correlation between our obedience and his discipline, we would have been destroyed a long time ago." Anderen vragen waar je de grens moet trekken. "There isn't one. And as soon as you draw one, it ceases to be the Gospel."

Paul Abspoel reageert op een prachtige tekening van de Naked Pastor: "Ik zeg dit natuurlijk net zo goed tegen mezelf. Kom op zeg, we gaan nu niet toch nog wat stenen oprapen om deze vrouw alsnog te bekogelen. Ik doe daar niet aan mee! Er is er maar één die haar mag oordelen en hij heeft haar zojuist vrijgesproken. We zouden ons eigenlijk kapot moeten schamen, jij en ik. Maar we gaan naar huis. Ik heb nog wat brood en wijn te delen."

zondag 27 februari 2011

Filmbespreking: 127 Hours

Ik keek er vroeger naar uit om te gaan logeren bij mijn opa en oma. Niet alleen omdat ze zo dicht bij het bos woonden, waar je eindeloos kon wandelen en spelen, maar vooral vanwege de verzameling van heel wat jaargangen Het Beste (Later: Readers' Digest). Natuurlijk las ik daaruit alle moppen en grappige anecdotes, maar waar ik vooral van genoot waren de waargebeurde verhalen. Een man wordt meegesleurd door een kolkende rivier, een echtpaar verdwaalt in de bergen, een expeditie wordt overvallen door een sneeuwstorm, een schip kapseist in een storm ... Deze verhalen van een strijd tegen de natuur, en de strijd om te overleven spraken mijn verbeelding aan, niet in het minst omdat ik mezelf de vraag stelde: als ik zelf in zo'n situatie terecht zou komen, wat zou ik doen? Zou ik kalm blijven of in paniek raken? Zou ik op weg gaan om hulp te halen, of zou ik op mijn plek blijven? Waar zou ik toe bereid zijn om mijn leven of dat van iemand anders te redden? Vragen die allemaal uiteindelijk neerkomen op de kernvraag: wat voor persoon ben ik? Of: wie wil ik zijn? Levensbedreigende situaties, plotseling gevaar en grote risico's roepen dit soort vragen bijna vanzelfsprekend op. We nemen ons leven immers gemakkelijk voor lief, beschouwen zegeningen als vrienden, familie, geluk en werk als vanzelfsprekendheden. De waarde die we eraan hechten wordt voor onszelf pas helder, als ze van ons afgenomen dreigen te worden. Natuurlijk zijn dit soort verhalen ook gewoon erg spannend, maar ik denk niet dat ze alleen daarom steeds weer in Readers' Digest worden opgenomen. We hebben het als mensen nodig om te worden wakkergeschud uit ons alledaagse comfortabele leventje, om weer even bewust te kiezen dat wat we hebben te waarderen, voordat we weer indutten. En natuurlijk, dit soort verhalen gaat over de overlevers, degenen die ervoor hebben gekozen te blijven strijden, de mensen die niet bij de pakken bleven neerzitten, maar die tot het uiterste gingen om het leven te behouden. Door de verhalen te lezen, identificeren we ons met deze overlevers, deze helden. We stellen ons voor dat wij hetzelfde zouden doen, dat wij tot hetzelfde in staat zouden zijn, en dat helpt ons iets beter over onszelf te denken. Daarvoor dienen helden- en overlevingsverhalen.

Als ik in het nieuws hoor over mensen die een ramp hebben overleefd, denk ik nog steeds: "Daar zal wel een Het Beste-verhaal over worden geschreven." Ik herinner me dat ik dat dacht in 2003, bij het nieuws van een Amerikaanse bergbeklimmer, die zijn eigen hand had afgesneden nadat hij vijf dagen had vastgezeten onder een rotsblok. En dus was ik geïntrigeerd toen ik hoorde dat er van dit waargebeurde verhaal een film werd gemaakt. En nog wel door Danny Boyle, wiens films Sunshine en Slumdog Millionaire ik erg goed vond. Aan de andere kant ben ik geen horrorliefhebber, en vooral de gruwelijke geweldsfilms zoals de Saw-serie vind ik moreel verwerpelijk. Voor dat aspect van deze film was ik daarom huiverig. Met gemengde gevoelens ging ik dus naar de bioscoop. De film bleek geweldig goed gemaakt. Boyle splitst het scherm voor contrasterende beelden, gebruikt pompende muziek, kiest voor inventieve camerastandpunten (zoals van binnen uit een waterflesje) en past flashbacks en beelden uit hallucinaties toe. De film verveelt daardoor geen moment. Maar de flitsende beelden leiden niet teveel af van de kern van het verhaal. Acteur James Franco (voor mij vooral bekend uit de Spider-Manfilms) laat je met zijn karakter meeleven en meevoelen. Dat hij de kijker zo lang weet te boeien als enige acteur op het scherm is een knappe prestatie.
127 Hours begin met beelden van forensen en mensenmassa's - de drukke menigte uit de stad. Mensen die wel in elkaars nabijheid zijn, maar elkaar niet kennen, die langs elkaar heenlopen. Dan is daar Aron Ralston, een avontuurlijke twintiger, die in zijn eentje de natuur in trekt. Hij negeert de oproepen op zijn antwoordapparaat van zijn zus en zijn moeder, en kiest voor het isolement. Hij heeft genoeg aan zichzelf, en als man van deze tijd zet hij zichzelf voortdurend op de foto. Maar in zijn isolement is hij (hoewel hij zelf natuurlijk graag anders denkt) niet anders dan die forenzen en reizigers, die ook in hun eigen wereldje leven. Aron trekt op de fiets het nationale park Canyonlands in Utah in: een prachtig park met oranjerood gesteente onder een helder blauwe hemel, spaarzame woestijnbegroeiing en verborgen meren, en verschillende kronkelende ravijnen en rotsspleten, waar je als bergbeklimmer of canyoneer helemaal op jezelf bent aangewezen. Aron helpt twee jonge vrouwen op weg, laat zich uitnodigen voor een feestje, en daalt dan af in een ravijn. Daar gaat het echter goed mis, als een rotsblok los raakt, en Arons hand tegen de wand vast pint. Er is geen beweging in te krijgen. Als de ernst van de situatie tot Aron doordringt maakt hij de inventaris op. Hij heeft twee burrito's en wat chocolade als eten, een digitale filmcamera, wat touw en een enkel flesje water. Nauwelijks genoeg om het twee dagen mee te overleven. Zijn enige instrument is een goedkoop mes van Chinese makelij, waarmee hij probeert de rots weg te schrapen, zonder succes. En tot overmaat van ramp weet niemand waar hij uithangt. Hij heeft nergens een plan of een adres achtergelaten. Niet bij zijn ouders, niet bij zijn vrienden, niet bij zijn werk. Het zal dagen duren voor hij als vermist wordt opgegeven. Aron ziet zijn overlevingskansen met het uur teruglopen. En uiteindelijk beseft hij dat er, wil hij overleven, nog maar een ding opzit. Dat is niet prettig om te kijken, maar in plaats van een gruwel, wordt het een daad van hoop op overleving.

In een recensie over deze film werd het kijken een 'louterende' ervaring genoemd. Dat is boeiend. Hetzelfde werd namelijk gezegd over de film The Passion of the Christ van Mel Gibson. Wat maakt het nou zo louterend om te kijken naar iemand die gruwelijk geweld ondergaat? Is dat de gedachte dat het iemand anders betreft, en ben je als kijker blij dat jij het niet hebt meegemaakt? Laat het je jouw eigen leven en veiligheid appreciëren? Of is het wat ik schreef in mijn inleiding: dat dit soort films je ertoe brengt de juiste prioriteiten in je leven te stellen? Te kiezen voor wat echt belangrijk is?
Dat laatste speelt in dit geval zeker, vooral omdat de hoofdpersoon zelf zijn prioriteiten leert wijzigen in de loop van de film. Het is namelijk al snel duidelijk dat Aron in goed Nederlands een 'einzelgangner' is. Iemand die meent dat hij niemand nodig heeft, die aan zichzelf genoeg heeft. Hij heeft wel relaties, maar die houdt hij bewust oppervlakkig. In een terugblik blijkt dat hij een liefdesrelatie heeft gehad, maar dat die werd verbroken. Waarom? Omdat hij niet zijn hart wilde openen voor zijn geliefde. "Wat is de combinatie (van de kluis)?" wil ze weten. Hoe kom ik bij je binnen. Maar hij lacht erom, en opent zich niet werkelijk. Hij blijft buiten, op zichzelf, alleen. En is daar wel tevreden mee. Zelfs de twee toeristen die hij helpt merken dat. 'Volgens mij pasten wij niet in zijn dag', merkt er een op. Maar zijn keuze om zich af te sluiten voor relaties heeft gevolgen. Onze methodes hebben effect. Zo zit het leven in elkaar. Wie windt zaait zal storm oogsten. Het is als met een computerprogramma, dat steevast een bepaald resultaat zal geven. Net zo hebben onze aangeleerde patronen, onze vaste afweermechanismen, onze ingesleten gewoontes, bepaalde resultaten. En daar hebben we mee leren leven. We vinden ze vaak zelfs wel prettig. Tot we opeens tegen de gevolgen van onze keuzes aanlopen, geven we vaak eerst de omstandigheden de schuld. We zijn boos op de wereld, op andere mensen, gefrustreerd met onszelf. We schelden tegen de rots. Maar aan die omstandigheden kunnen we niets veranderen. Het enige waar we invloed op hebben is onze eigen 'programmatuur'. En bepaalde 'input' in het programma zal steevast leiden tot bepaalde resultaten. Zo is het met Aron: omdat hij zo op zichzelf vertrouwde en niemand bij zijn leven wilde betrekken, omdat hij zelfs niet wilde dat iemand zou weten waar hij aan het klimmen was, was hij ook totaal op zichzelf aangewezen toen het fout ging, en kon niemand hem helpen. Dat is wat hij begint te beseffen: "You know, I've been thinking. Everything is... just comes together. It's me. I chose this. I chose all this. This rock... this rock has been waiting for me my entire life. It's entire life, ever since it was a bit of meteorite a million, billion years ago. In space. It's been waiting, to come here. Right, right here. I've been moving towards it my entire life. The minute I was born, every breath that I've taken, every action has been leading me to this crack on the out surface." Door te kiezen voor een bepaalde manier van leven, koos hij voor de consequenties daarvan. Ik klaagde een keer bij een vriend over het feit dat ik nog steeds vrijgezel was, en dat ik het zo moeilijk vond daar iets aan te doen. Hij zei: "Maar het feit is: als je doet wat je altijd hebt gedaan, zul je krijgen wat je altijd hebt gekregen." Hoe moeilijk het ook is om jezelf te overwinnen en tegen ingesleten patronen in te gaan, het is de enige manier om andere resultaten te verkrijgen.
Zo ook voor Aron. Hij wil uiteindelijk niet in zijn eentje eindigen, op de bodem van een ravijn. Hij kiest voor relaties. Een visioen van een jongetje, een beeld van zijn toekomstige zoon, doet hem beseffen: dit wil ik voor geen enkele prijs missen. Hier wil ik voor leven, wat het ook mag kosten. En het kost veel. Het kost een deel van hemzelf. Het kost bloed, zweet en tranen. Veranderen is moeilijk, kiezen voor het leven vraagt een offer. Maar het is de moeite waard. Zoals het ook voor mij de moeite waard is om nachten wakker te liggen, in bed te woelen, en om te gaan met gierende zenuwen, als ik het initiatief wil nemen om iemand beter te leren kennen.

Toch blijft het de vraag in welk opzicht het een louterende ervaring is om te kijken naar iemand die lijdt. En is dat nou de loutering die het kruis van Christus teweeg brengt? Een nieuwe appreciatie van het leven, een herijking van onze prioriteiten? Is het effect van het kruis het effect van een overlevingsverhaal of avonturenverhaal? Ik denk dat het hierbij weer aardig is om te denken aan de discussies van Lewis en Tolkien. Mythes hebben een effect op hun lezers - ze spreken hun verbeelding aan, ze vullen hen met verlangen, ze veranderen hun geweten. De Mythe van Jezus heeft dit effect volgens Tolkien ook: het is Mythisch zoals de andere mythen mythisch zijn. Met dit verschil, dat deze Mythe werkelijkheid is. Niet alleen maar 'werkelijkheid' als in: 'waargebeurd' zoals de verhalen in Het Beste, hoewel het ook werkelijk is gebeurd op een aanwijsbare plaats en een aanwijsbare tijd, maar ook Werkelijkheid als in het object waar de verhalen afbeeldingen van zijn. De echte pijp, waarvan het schilderij de afbeelding is, de echte boom, waarvan die op de foto maar een plaatje is. De verhalen zijn afbeeldingen van het Ware Verhaal. Dat wil zeggen dat de effecten van het Ware Verhaal ook werkelijke effecten zijn, substantiele effecten, objectief in plaats van subjectief.
Het lijden van Jezus aan het kruis geeft ons inderdaad de opluchting dat wij zelf niet hoeven sterven - werkelijk niet, want de dood is overwonnen en wij hebben eeuwig leven, ook al sterven zij. Het lijden van Jezus geeft ons een nieuwe appreciatie van ons leven - werkelijk leven: wij delen in het leven van de eeuwigheid, leven in al zijn volheid, de ware, borrelende vreugde die hoort bij het koninkrijk van God is ons deel geworden. En het lijden van Jezus herijkt onze prioriteiten, werkelijk: we hebben een nieuwe gerichtheid gekregen. We zijn in staat gemaakt om lief te hebben. God, onze naaste en onszelf. We hebben lief, omdat God ons eerst heeft liefgehad. We kiezen voor relaties, omdat God voor ons heeft gekozen. We zijn nieuwe mensen geworden, niet alleen in overdrachtelijke zin, maar werkelijk. We zijn daadwerkelijk gelouterd, schoongewassen, gezuiverd. Het louterende effect van een film als 127 Hours helpt ons onze werkelijke loutering te herinneren, en te gaan leven op de manier die daarbij hoort, als gelouterde mensen.

zaterdag 26 februari 2011

Beste strips, sterke dino's, nieuwe films, en Bono over genade

Ik ben een fan van stripverhalen, zowel de Europese als sommige Amerikaanse, daarom genoot ik van deze lijst van een kenner met de (volgens hem) 100 beste strips. Op 2: Blankets (zie mijn bespreking), op 5: Nausicaa (terecht), op 7 Calvin and Hobbes (ook een van mijn favorieten), op 17 Bone (wil ik dit jaar compleet aanschaffen) en op 29 I Kill Giants (prachtig!). Ik heb nog wat te lezen, blijkt maar weer.

Archeologie kan soms tragedies van duizenden jaren geleden boven de grond brengen, zoals in dit geval een familiedrama van de eerste Amerikanen. 

Altijd leuk als er weer nieuwe dinosaurussen worden gevonden, de een nog bizarder dan de andere. Deze was zo zwaar als een olifant, maar had extreem sterke dijbeenspieren. Hij gebruikte die mogelijk om zich voort te bewegen in ruw terrein, maar ook om roofdieren een trap te kunnen geven.

Ook altijd leuk als er nieuwe SF-films worden aangekondigd, en dan vooral SF-films die zich in de toekomst afspelen en op andere planeten. Onze wereld ken ik onderhand wel een beetje. Het goede nieuws van dit keer is dat Wolfgang Peterson het boek Old Man's War gaat verfilmen.

En astronomienieuws blijft ook leuk. Volgers van mijn berichten met links zien veel nieuwe planeten voorbijkomen. De een nog bizarder dan de ander. Dit keer zijn er twee planeten in dezelfde baan rond hun ster.

Mooie muziekvideo met een steampunkesthetiek (en een draak).

Het duurste aquarium ooit: drie miljoen pond.

Jeff Dunn is goed op dreef op de Internetmonk website, naar aanleiding van een optreden van Johny Cash in San Quentin. We moeten bevrijd worden, niet alleen van zonde, maar ook van het moeten. "I’m not going to “do” Christianity any longer. And I’m not even going to “be” who I am supposed to be, other than “be dead.” Jesus didn’t come to make me a better person. He didn’t come to improve me, make me more moral, or help me to be “a good witness.” He came so that I could die with him, and then experience his resurrection with him. Nothing else matters. Nothing. The only thing that can be raised from the dead is that which has died." Amen. De discussie gaat hier verder.

Het is een al wat ouder interview, maar het blijft mooi: U2-zanger Bono kiest voor genade boven karma. "I believe we've moved out of the realm of Karma into one of Grace. At the center of all religions is the idea of Karma. You know, what you put out comes back to you: an eye for an eye, a tooth for a tooth, or in physics; in physical laws every action is met by an equal or an opposite one. It's clear to me that Karma is at the very heart of the universe. I'm absolutely sure of it. And yet, along comes this idea called Grace to upend all that "as you reap, so you will sow" stuff. Grace defies reason and logic. Love interrupts, if you like, the consequences of your actions, which in my case is very good news indeed, because I've done a lot of stupid stuff."

vrijdag 25 februari 2011

De kleine dingen

Afgelopen weekeinde was ik in Almere, en toevallig had ik mijn fototoestel bij me. Toen ik langs wat struiken liep kon ik het niet laten om die tevoorschijn te halen. De onderstaande foto's waren het resultaat.




En als toegift nog weer een dramatische lucht vanaf mijn balkon. Ik kan er geen genoeg van krijgen!

woensdag 23 februari 2011

‘Expectation’ versus ‘expectancy’ 2: De donkere nacht van de ziel

Een belangrijk deel van het leven van de christen bestaat uit het onderhouden van zijn of haar relatie met God. Christenen moeten bidden, liefst elke dag, en eigenlijk onophoudelijk. Dat gebed moet bestaan uit dank, voorbede en aanbidding. Christenen moeten de bijbel lezen, ook graag elke dag, en liefst van kaft tot kaft. De combinatie van de twee wordt door gelovigen ook wel ‘stille tijd’ genoemd - tijd die wordt apart gezet voor God. Verder moeten christenen de kerkdiensten bezoeken. De zondagochtenddienst is het minimum, maar er zijn door de week nog veel meer kerkelijke activiteiten: bijbelstudies, bidstonden, et cetera, waar je eigenlijk niet bij kunt wegblijven. Dat basispakket kan vervolgens worden aangevuld met memorisatie van bijbelteksten (sterk aanbevolen), deelname aan evangelisatie-activiteiten en ander vrijwilligerswerk (hoort er eigenlijk ook wel bij), bijbelstudie (voor degenen die van lezen houden een erezaak), en ga zo maar door. Ten slotte moeten christenen hun best doen heilig te leven en verleidingen te weerstaan, want als je zondigt, raakt je relatie met God verstoord, en moet je weer door het stof kruipen om het bij Hem in orde te maken. Zo werd het in elk geval gebracht van de kansel van de kerk waar ik opgroeide, en ik heb elementen hiervan in meer kerken en christelijke boeken of artikelen op internet opgepikt. Vorig jaar nog in een preek waar het ging om het beeld uit Jesaja dat wie op God vertrouwen zullen ‘zweven als adelaars’. De spreker legde uit dat adelaars elke dag hun veren poetsten, zodat ze konden blijven vliegen. Net zo moesten christenen elke dag stille tijd houden, anders zouden ze geestelijk ‘neerstorten’. Wie mijn blog volgt, zal zich kunnen voorstellen dat ik hierbij ongemakkelijk op mijn stoel heen en weer schoof.
Ik vind het namelijk moeilijk aan al deze eisen te voldoen. Ik probeer zo vaak mogelijk ‘s ochtends een hoofdstuk uit de bijbel te lezen. Ik luister tijdens het aquarium schoonmaken naar christelijke podcasts en preken, en ik kies ervoor om zo vaak ik kan op de kring van onze kerk aanwezig te zijn. Maar het lukt me niet om een vaste tijd apart te zetten om te bidden. Als ik dat probeer, verandert het al snel tot een vermoeiende plicht, en ga ik er als een berg tegen op zien. Ik houd ervan om eens in de zoveel tijd me op God te concentreren en naar Hem te luisteren. Maar ook daar is het al maanden niet van gekomen. Ik schaam me er soms voor hoe weinig tijd en aandacht ik bewust aan God schenk en voel me schuldig. Maar dat motiveert ook niet. Ik ben niet zo goed meer in het doen van dingen die ik moet. En ik geloof dat meer mensen met dit probleem kampen. Op onze kring hadden we een tijdje geleden een avond over discipelschap. Een van de vragen was wat de aanwezigen in dit verband allemaal ‘voor God deden’, na de gebruikelijke uitleg hoe belangrijk bidden, bijbellezen en evangelisatie allemaal wel niet waren. Ik voelde me direct weer tekort schieten, ervan overtuigd dat ik veel minder tijd apart zette voor God dan de anderen. Maar hoe verder het rondje ging, hoe meer ik me achter mijn oren krabde. We hadden wel ons mond vol van hoe veel we eigenlijk zouden moeten werken aan onze relatie met God - maar bijna niemand deed dat echt. De anderen vonden het net zo moeilijk als ik, en meenden net als ik dat ze eigenlijk meer zouden moeten doen.

Nu zoek ik niet naar excuses om niet aan God te hoeven denken en mijn eigen gang te gaan. Ik ga ook niet verdedigen dat bidden, bijbellezen en al die andere dingen niet belangrijk zijn, en maar gewoon achterwege kunnen worden gelaten. Ik zal niet luiheid en onverschilligheid verdedigen. In mijn vorige blogbericht betoogde ik ook niet dat vriendschap en kerk onbelangrijk zijn. Wat ik wel betoogde, was dat het in onze relaties niet moet draaien om de structuur of de vorm, maar om de persoon of personen met wie we de relatie hebben. Afspraken en regelmaat (in welke vorm dan ook) maken relaties mogelijk, en zijn daarom waardevol, maar ze zijn zelf nooit het doel. Ze zijn geen koning, maar dienaars (even wat speculatief, maar hee, het is mijn blog, dus dat mag: engelen worden vaak gezien als machten verbonden aan bepaalde structuren, instanties of volken (denk aan de engelmachten in Daniel, of die in Openbaring, waar engelen zijn van de wind, en engelen van de gemeenten). Maar deze engelen zijn ‘dienende geesten’. En ze weigeren dan ook om aanbidding te ontvangen. De engelen zijn nooit waar het om gaat! Ze zijn niet het doel, maar het ‘middel’, de ‘boodschappers’ of mediatoren.) Onze toewijding moet dus nooit uitgaan naar de vorm of de structuur. Het moet ons niet gaan om de afspraak elkaar elke twee weken te zien, alsof dat in zichzelf belangrijk is. Net zo moet het ons niet te doen zijn om de locatie, de tijd of de frequentie van de kerkelijke bijeenkomst, en niet om het aantal bezoekers, de precieze liederen die worden gezongen, of de hoogte van de kerktoren. Onze toewijding is altijd aan de persoon, of de gemeenschap. Omdat we de ander willen ontmoeten, en omdat we onze liefde voor God willen delen met onze medegelovigen, zetten we afspraken en structuren in als middelen. De basis is ‘expectancy’ in plaats van ‘expectation’.
Ik geloof dat hetzelfde geldt voor onze relatie met God. Ook hier geldt dat het bidden, bijbellezen, bijbelteksten memoriseren, en al die andere dingen, hoe goed ook, in zichzelf niet belangrijk zijn. Als we van deze activiteiten een doel in zichzelf maken, en denken dat we God een plezier doen door bepaalde rituelen te verrichten, maken we ons schuldig aan religieus gedrag. We zijn dan niet anders dan de Farizeeën. We zijn dan net als een man die in zijn agenda heeft staan dat hij elke week een bos bloemen voor zijn vrouw moet meebrengen, en die boos op haar wordt als ze hem zegt dat hij dat niet meer hoeft te doen. Religieus gedrag brengt niemand dichter bij God. Paulus zegt het in Handelingen 17, waar hij talloze beelden en altaren ziet - allemaal vormen en structuren: "De God die de wereld heeft gemaakt en alles wat er leeft, hij die over hemel en aarde heerst, woont niet in door mensenhanden gemaakte tempels. Hij laat zich ook niet bedienen door mensenhanden alsof er nog iets is dat hij nodig heeft, hij die zelf aan iedereen leven en adem en al het andere schenkt." Het gaat om de persoon: God, zoals die zichzelf heeft geopenbaard in Jezus. En hij hoeft niet met rituelen en vormen bereikt te worden, de mens hoeft niet door zijn structuren een relatie in stand te houden: die is er namelijk al, ‘aangezien hij van niemand van ons ver weg is. Want in hem leven wij, bewegen wij en zijn wij.’ David zegt iets dergelijks in Psalm 139: "Hoe zou ik aan uw aandacht ontsnappen, hoe aan uw blikken ontkomen? Klom ik op naar de hemel – u tref ik daar aan, lag ik neer in het dodenrijk – u bent daar." En Jezus ontkracht alle pogingen van de Farizeeen om zich te kunnen laten voorstaan op hun gebed en bijbelkennis, als hij zegt dat het koninkrijk van God al is gearriveerd onder hen, en dat iedereen er kan binnengaan. Sterker nog, dat je er alleen maar als een kind voor open hoeft te staan. God is de realiteit waarin wij leven, we bevinden ons elk moment van de dag, of wij nu slapen of waken, in de tegenwoordigheid van de Vader. ‘De eeuwige God is ons een woning, en onder ons zijn eeuwige armen.’ (Deuteronomium 33). Als we bidden, bijbellezen, naar de kerk gaan, christelijke muziek luisteren, met vrienden over het geloof spreken, bloggen, naar de film gaan, eten, drinken: de relatie met God is in al die dingen realiteit. Als wij ons er maar voor open stellen. Het woord ‘expectancy’ dekt de lading: we zijn enthousiast geworden over deze persoonlijke God, die zoveel initiatief heeft genomen om ons te herstellen en terug te brengen in de realiteit van zijn koninkrijk, we zijn gekomen en hebben geproefd dat de Heer goed is, zoals en van de bijbelschrijvers het verwoord heeft. We weten dat we naar niemand anders kunnen toegaan om de woorden van Eeuwig Leven te horen die we bij Hem gratis en voor niks hebben ontvangen. Dus willen we ons door Hem laten liefhebben en in zijn tegenwoordigheid zijn. En dat kan op veel verschillende manieren en vormen.

Onze relatie met God is echter niet van al die manieren en vormen afhankelijk. Die komt niet op het spel te staan als wij een week, twee maanden of een jaar niet bidden of bijbellezen. Dat kan wel gebeuren in onze menselijke relaties. Menselijke relaties zijn namelijk wel deels van onze inspanning afhankelijk, en wij zijn niet volmaakt. Ik geloof niet dat tussen mensen ooit echte onvoorwaardelijke liefde en relatie mogelijk is, niet in de gecorrumpeerde werkelijkheid waarin we nu leven. Wijzelf en ieder ander dragen in ons een zekere mate van zelfzucht met ons mee. Daarom geloof ik dat we in onze relaties met andere mensen, en waarschijnlijk zelfs in het kerkzijn, altijd meer afhankelijk zullen zijn van vormen, afspraken, discipline en andere hulpmiddelen dan we eigenlijk zouden wensen. Maar God is geen mens. Ik hoorde het zojuist nog op een CD van de band Sonicflood: “God is not afraid of how or when we worship. God is not insecure, he’s confident.” En zijn zekerheid is niet afhankelijk van ons! Ik geloof dat we moeten leren ervaren dat wij onze relatie met God op geen enkele manier op het spel kunnen zetten.
Ik heb die les voor het eerst geleerd toen ik na mijn overspannenheid twee jaar lang niet uit de bijbel las, drie jaar lang niet kon bidden, en ook geen bijbelstudieboek meer aanraakte. Toen ik uiteindelijk weer wat genezen was, en voor het eerst begon naar God te luisteren, kreeg ik niet de indruk dat God mij verweet dat ik zo lang niet had gebeden of uit de bijbel had gelezen. Ik ervoer geen veroordeling of afwijzing. Wat ik ervoer was een besef van de onvoorwaardelijke liefde van God, die mij zonder enig verwijt welkom heette. Ook later ervoer ik steeds weer dan mijn activiteiten tot gewoontes werden, en al snel als verplichtingen voelden. Een tijd lang maakte ik lange gebedswandelingen op de zondag. Daar ervoer ik heel sterk Gods aanwezigheid, maar uiteindelijk vond ik dat ik moest, en zodra dat er in sloop, kon ik het niet meer volhouden. Hetzelfde gold voor andere vormen die ik aanhield. Maar elke keer als ik na een tijd niet gebeden te hebben weer naar God terugkeerde en mezelf voor hem openstelde, ervoer ik alleen maar liefde en acceptatie. Ik ben Gods kind, niet zijn slaaf. En als mijn ouders niet minder van mij gaan houden als ik weken of maanden geen contact opneem, dan God al helemaal niet. Als de vader van de Verloren Zoon houdt hij zijn armen wijd open.

Later ben ik gaan beseffen dat ik tijdens mijn drie jaar zonder bidden niet verder van God verwijderd was dan de jaren daarvoor dat ik elke dag een half uur bad en vijf hoofdstukken uit de bijbel las. Sterker nog, ik geloof dat ik in mijn zwakte en onvermogen misschien wel dichter bij God was dan toen. Want mijn bidden en bijbellezen was religieus gedrag. Het ging mij om de vorm, de structuur. Om de ‘expectation’. Daar ontleende ik waarde en betekenis aan. Maar juist toen dat allemaal wegviel, had God ruimte gekregen in mijn leven. Ruimte om mij te vormen en te veranderen. Daar heeft hij het bidden en bijbellezen niet voor nodig!  Hij heeft alleen openheid nodig. En die openheid ontstaat waarschijnlijk pas als wij ons niet meer vastklampen aan vormen en structuren, aan uiterlijkheden, maar als wij onze leegte en onvermogen erkennen en voor God brengen. Oude schrijvers uit de kerk, met name Johannes van het Kruis, schrijven over de ‘donkere nacht van de ziel’. En ik geloof dat ze daarmee zoiets bedoelen: dat juist onze leegte, ons onvermogen en onze frustratie Hem de ruimte bieden zijn werk in ons te doen. Wanneer wij ons niet meer kunnen verschuilen achter onze religieuze verworvenheden, is God in staat waarachtig met ons om te gaan. Juist als het op geen enkele manier van ons afhangt, kan God als held in ons leven optreden. God werkt misschien het meest in ons als we niets van Hem ervaren, als de hemel van koper lijkt en we het moeten stellen zonder woorden, beelden of bemoedigingen. Niet dat die momenten er niet mogen zijn, maar het zijn slechts uiterlijkheden, het zijn slechts vormen van de relatie en niet de relatie zelf. Nogmaals: de relatie is realiteit, en is op geen enkele manier van ons afhankelijk, maar alleen van God zelf.
Het is mijn vaste overtuiging dat als wij werkelijk gaan geloven in de onwankelbare realiteit van Gods liefde voor ons en zijn werk in ons, die op geen enkele manier van onze inspanning, onze vormen en structuren afhankelijk is, dat we er dan naar gaan uitkijken om Hem te ontmoeten, dat we dan onze oren spitsen en onze ogen open houden om hem te horen en te zien in onze gesprekken met vrienden, in films en boeken, en in die stille momenten dat we luisteren met ons hart, dat we dan gaan genieten van al de manieren waardoor hij zich openbaart: de bijbel, de natuur en andere mensen. Dat we dan niet kunnen wachten om ons hart voor hem te openen, keer op keer, en af te wachten op welke manier Hij zich aan ons zal laten zien. Dan zal onze relatie met Hem vorm krijgen op basis van ‘expectancy’ in plaats van ‘expectation’.

Andere planeten, orca vs. haai, slechte films, liefdevolle relaties en welvaartsevangelie

Berekeningen laten zien dat er nogal wat planeten zijn in ons sterrenstelsel alleen (de 200 miljard andere sterrenstelsels niet meegerekend) waar leven zou kunnen voorkomen. 

Over leefbare planeten gesproken: een planeet hoeft niet eens om een ster te draaien om potentieel leven te bevatten.

Over leven dat overleeft in de diepte gesproken: Sommige van de meest geisoleerde biotopen op Aarde bevinden zich drie kilometer onder de aardkorst - daar zitten namelijk waterbellen die al vele miljoenen jaren van de buitenwereld afgesloten zijn geweest, maar waarin wel zogenoemde 'extremofiele levensvormen' leven. Gaaf.

Op het niveau: gevecht tussen T. rex en Triceratops: orca doodt witte haai! Doet me denken aan die scene in volgens mij Jaws 2, waarbij er een orca wordt gevonden die door een haai is aangevreten.

Deze korte film komt dicht in de buurt van een verhaal dat ik nog wil schrijven voor mijn verhalenbundel.

Is het bewezen dat films slechter worden? Er komt er een aan, getiteld: Zombies vs. Robots. Bewijs genoeg, toch?

De Naked Pastor waarschuwt dat gebrek aan respect het eerste teken is dat een huwelijk zal falen. Hetzelfde geldt volgens hem voor andere relaties, zoals die in de kerk.

Volgens Wayne Jacobson zijn liefdevolle relaties plekken waar we kunnen groeien. Maar dat betekent wel dat we ons er actief voor moeten openstellen: "Relationships won’t come to you; you have to go to them. All our coping mechanisms of the flesh isolate us by making us defensive around people we don’t know and don’t trust. If grace does anything in us, it makes us more relational people, willing to take the risk to engage others in conversation, even if the relationship goes no where. Spiritual growth makes us willing to risk an evening just to get to know someone, and even rejection if in the end they don’t want to know us better."

Internetmonk kijkt kritisch naar de boodschap van Joyce Meyer, die de dood van haar broer aangrijpt om te verkondigen dat Jezus de mensen helpt die zelf initiatief nemen. Maar dit is niet het evangelie uit de bijbel. "Jesus announced, “Blessed are the poor in spirit”—the ones who have nothing to offer, who are spiritually bankrupt, who have no “wiggle” whatsoever in them.  They are the prisoners who can do nothing to set themselves free, the incurably blind, the lame who cannot move move a muscle to get into the pool when the angel stirs the waters. The message of self-righteousness has nothing to offer these people—who by the way represent all of us, you and me, and everyone who walks the face of the earth." In de comments ontmaskert iemand de achtergrond van de zelfhulpgedachte: "This really is a family tragedy played out through different but quite similar compulsions. I have seen people scarred by family dysfunction acting out their pain to the end of their lives. Religion can be as much of a coping mechanism as drugs and alcohol. It masks the pain. That should be a wake-up call for all of us."